Wat Volkswagen kan leren van Toyota
AUTO Toyota verkocht vorig jaar 10,2 miljoen wagens, Volkswagen 9 miljoen. De winstmarge van de Japanse autobouwer bedroeg 10% tegen 4,9% voor zijn Duitse concurrent. Het verschil in beurswaarde was nog veel groter: 237 miljard euro voor Toyota tegen 46 miljard euro voor Volkswagen. Hoe komt dat?
General Motors was 81 jaar lang onafgebroken nummer één in de internationale autowereld, Ford een eervolle nummer twee. De bankencrisis maakte abrupt een einde aan hun suprematie. Voor Toyota en Volkswagen het sein om de degens te kruisen en de macht te grijpen. Tot een echte nek-aan-nekrace is het echter nooit gekomen: de dominantie van Toyota was te groot. Volkswagen slaagde er slechts één keer in zijn Japanse concurrent voorbij te steken.
Voor, door, en in Europa
Toyota dankte zijn leiderspositie aan het succes van zijn hybridemodellen. Die verbruikten minder brandstof en stootten minder schadelijke CO2 uit. De Japanse autoconstructeur maakte van hybrideaandrijving zijn handelsmerk en plukt daar nog altijd de vruchten van.
Van Toyota is geweten dat het ver vooruitdenkt én just-in-time levert. Dat is misschien wel zijn grootste kracht. Bovendien staat alles er in het teken van efficiëntie. Elke investering, klein of groot, wordt minutieus op haar doelmatigheid, doeltreffendheid, financiële en industriële meerwaarde onderzocht. Prestigeprojecten met een twijfelachtige opbrengst maken geen kans, ook al komen die uit de koker van de meest bevlogen ingenieur of designer.
Wat betreft kwaliteit, veiligheid en betrouwbaarheid worden geen concessies gedaan. Klanten kunnen genieten van een uitzonderlijk lange garantieperiode van tien jaar wat zich vertaalt in een uitzonderlijk hoge klantentevredenheidsscore.
Dat Toyota nummer één is geworden én gebleven, heeft er ook mee te maken dat het zowel oog heeft voor de sociaaleconomische realiteit als voor de eigenheden van de verschillende markten, waar voorkeuren en smaken verschillen.
Onder het motto ‘Voor Europa, door Europa, in Europa’ worden de wagens voor de Europese markt ontwikkeld in het Toyota Technical Centre in Zaventem en vormgegeven in de Toyota designstudio in Nice. In Zaventem werken zo’n 1.700 ingenieurs, wetenschappers en designers aan toekomstige modellen voor de Europese markt. Een kwart is Belg.
Last but not least: zeven van de tien verkochte Toyota’s en hun aandrijflijnen in Europa worden in een van de acht Europese Toyota-fabrieken geproduceerd. Door lokaal te produceren kan Toyota snel en flexibel inspelen op de vraag van de consument en ontsnapt het aan importheffingen die voortvloeien uit de handelsoorlog tussen Amerika, China en Europa.
Onder meer die invoertaksen zorgen ervoor dat de omzet en winsten van Audi en Porsche in 2025 dramatisch zijn gedaald. Laat beide merken tot voor kort de melkkoeien zijn geweest van de Volkswagen Group en je begrijpt waarom Volkswagen vandaag niet meer geliefd is bij beleggers.
De bocht van Toyota
Lange tijd zag het ernaar uit dat Toyota de elektrische trein had gemist. Ex-topman Akio Toyoda is een koele minnaar van een zuiver elektrische aandrijving, en verwacht meer van waterstofmotoren om zero-uitstoot te realiseren.
Niettemin is Toyota alsnog de elektrische toer opgegaan. Dat het zelfs een elektrische versie van de iconische Hilux pick-up uitbrengt, heeft vooral te maken met de fiscale voordelen die elektrisch rijden oplevert voor bedrijven en zelfstandigen. Toyota investeert vele miljarden in de ontwikkeling van een eigen zogenaamde solid-state batterij (SSB). Die bezit een hogere energiedichtheid, vergroot het rijbereik met 70% en verkort de laadduur met 10 tot 80%.
De bocht van Toyota betekent niet dat het afstand neemt van alternatieve aandrijfvormen zoals waterstof of het gebruik van synthetische brandstof om de CO2-uitstoot te reduceren. Toyota kiest dus voor 'technologieopenheid'. Het zal de nieuwe Corolla volgend jaar op de markt brengen als hybride en plug-in hybride. Een full electric Corolla is gepland voor 2027, dan wellicht met een solid-state batterij.
Toyota investeert vele miljarden in de ontwikkeling van een eigen zogenaamde solid-state batterij
Technologische achterstand
Waar staat Volkswagen? Bij de Duitse autoconstructeur is het aandeel elektrische voertuigen op de West-Europese markt tijdens het derde kwartaal 2025 gestegen tot 19 procent. Dit goede resultaat weegt echter niet op tegen de implosie van de VW-verkoop in China.
Volkswagen slaagt er bovendien niet in zijn technologische achterstand ongedaan te maken. Het tegendeel is waar: zijn technologische achterstand en dus ook afhankelijkheid van (Chinese) toeleveranciers wordt groter in plaats van kleiner.
Dat is de voorbije weken pijnlijk duidelijk geworden, toen China de levering van halfgeleiders on hold zette. Daardoor dreigde de productieband in de Duitse VW-fabrieken stil te vallen. Ook voor zijn softwaretools is Volkswagen aangewezen op hulp van Amerikaanse en Chinese partners. Dat houdt concreet in dat de kostprijs van VW-modellen voor minstens twee derde wordt bepaald door de Chinese toeleveranciers van de Duitse autogroep.
Dat verklaart waarom de groepswinsten dit jaar spectaculair zijn teruggelopen. In het geval van Porsche met bijna 96%. Men kan zich afvragen waarom de Duitse autoconstructeurs de handen niet in elkaar slaan? Wie of wat weerhoudt hen ervan de krachten te bundelen en samen batterijen en softwarepakketten voor eigen gebruik te ontwikkelen en te produceren? Waarom werken ze wel samen met Chinese en Japanse constructeurs en niet met Duitse concullega’s?
Als er niets verandert, dan is de kans reëel dat Duitse merken binnen dit en vijf jaar worden overgenomen. Door wie, is koffiedik kijken. Feit is dat alle Duitse constructeurs ziek zijn in hetzelfde bedje. Made in Germany is niet langer hét kwaliteitslabel in de internationale autowereld. Europa is op zijn retour, nu brandt de lamp in het oosten.
Ook al lijken de Chinese merken de beste troefkaarten te hebben, toch mogen we de weerbaarheid van Toyota niet onderschatten. De wereldwijde nummer één denkt ver vooruit én levert meestal just-in-time. Toyota bezit veel knowhow en ervaring, produceert de meest betrouwbare wagens op de markt en staat hoog in aanzien bij zijn klanten. Een beter bewijs van vertrouwen in eigen kunde dan de tien jaar fabrieksgarantie is moeilijker te vinden.
