Factcheck door Gezondheid & Wetenschap
Verhogen angst en depressie het risico op kankersterfte?
Positief in het leven staan is misschien wel de beste manier om kanker te bestrijden. Fel gebukt gaan onder stress en depressie gaat gepaard met een 32% grotere kans op kankersterfte, stellen Britse onderzoekers vast.(1) Gezondheid en Wetenschap deed een factcheck van deze stelling.
Waar komt dit nieuws vandaan?
Onderzoekers van de Universiteit van Londen namen 16 studies samen, uitgevoerd tussen 1994 en 2008, waarin volwassenen bevraagd werden over angst en depressieve gevoelens aan de hand van een 12-vragensysteem. Afhankelijk van hun antwoorden werden de deelnemers in vier groepen ingedeeld: van helemaal geen angst noch depressie tot vaak angstig en depressief. 
Vervolgens werd gekeken hoeveel mensen na tien jaar overleden waren aan kanker en meer specifiek aan welk type van kanker. Daarbij werd zoveel mogelijk rekening gehouden met leeftijd, geslacht, lichaamsgewicht, opleidingsniveau, roken en alcoholconsumptie.
Mensen die binnen de eerste vijf jaar van het opvolgonderzoek aan kanker overleden waren, werden uitgesloten, omdat angst en depressie in hun geval een gevolg zouden kunnen geweest zijn van een reeds aanwezige kanker.
De onderzoekers kwamen tot de volgende vaststellingen. In vergelijking met mensen met zeer weinig angst en depressieve gevoelens, hadden diegenen die het hoogst scoorden op angst- en depressievragen 32% meer kans om na tien jaar opvolging te zijn overleden aan kanker. Vooral aan darmkanker (1,84 keer meer risico), prostaatkanker (2,42 keer meer risico), pancreaskanker (2,76 keer meer risico), slokdarmkanker (2,59 keer meer risico) en leukemie (3,86 keer meer risico). Men vond geen verband met aan tabak gerelateerde kankers, waaronder longkanker, omdat de factor roken hier veel zwaarder weegt.
De onderzoekers besluiten dat de rol van angst en depressie in het ontstaan van kanker beter moet onderzocht worden, omdat mentale stress misschien het kankerrisico verhoogt.
Hoe moeten we dit nieuws interpreteren?
De aard van het onderzoek laat niet toe te besluiten dat angst en depressie kanker kunnen veroorzaken. Bovendien werden bij de mensen in dit onderzoek geen diagnosen gesteld, van bijvoorbeeld depressie, maar baseerde men zich op vragenlijsten die altijd subjectief zijn. Het is erg moeilijk om angst en depressieve gevoelens te isoleren van andere risicofactoren.
Zo is bijvoorbeeld aangetoond dat wie zich depressief voelt minder gezond eet, meer alcohol drinkt, meer rookt en minder beweegt: allemaal risicofactoren voor kanker. Ook kan men zich voorstellen dat angstige mensen niet deelnemen aan kankerscreeningprogramma’s, voor darmkanker bijvoorbeeld. Wel is bekend dat chronische stress door ernstige mentale problemen concentraties van bepaalde hormonen en ontstekingsstoffen in het lichaam kunnen wijzigen, wat een rol zou kunnen spelen in het ontstaan van kanker.
Conclusie
Dit onderzoek vindt een verband tussen ernstige mentale stress door angst en depressie en kankersterfte. Of het tweede rechtstreeks volgt uit het eerste is op dit moment zeer moeilijk uit te maken.
Referentie:
1. Batty GD, Russ TC, MacBeath M, et al. Psychological distress in relation to site specific cancer mortality: pooling of unpublished data from 16 prospective cohort studies. BMJ. Published online January 25 2017.
In opdracht van de Vlaamse Gemeenschap ontwikkelde het Centrum voor Evidence-Based Medicine (Cebam) de onafhankelijke website Gezondheid en Wetenschap. De initiatiefnemers menen dat er nood is aan een onpartijdige, betrouwbare en toegankelijke informatiebron over gezondheid, gebaseerd op degelijk wetenschappelijk onderzoek of Evidence-Based Medicine (EBM). Voortaan verschijnt er elke maand een Factcheck in Artsenkrant. Hebt u een vraag die u Gezondheid en Wetenschap wil laten factchecken, dan kan u die sturen naar fic@pmg.be. Wij bezorgen de vraag aan Gezondheid en Wetenschap. Het resultaat van de factcheck leest u later in Artsenkrant.
