'Als we veroudering kunnen behandelen, waarom zouden we dat dan niet doen?'
PORTRET Laurent Simons behaalde op zijn vijftiende een doctoraat in de kwantumfysica, maar daarmee is zijn academische honger allerminst gestild. Terwijl leeftijdsgenoten nog nadenken over hun studiekeuze, werkt hij aan een toekomst waarin mensen gezonder en langer leven dan ooit tevoren.
Artsenkrant spreekt Laurent Simons een maand nadat hij aan de Universiteit Antwerpen gepromoveerd is tot doctor in de fysica met een proefschrift over Bose polarons in superfluids and supersolids.
Op de vraag waar zijn interesse voor kwantumfysica vandaan komt, geeft hij lachend toe dat die keuze misschien niet vanzelfsprekend lijkt. “Mijn uiteindelijke doel is om superhumans te creëren en mensen langer te laten leven. Daarvoor wil ik eerst zoveel mogelijk kennis opdoen in verschillende disciplines. Fysica is voor mij de basis waarop veel andere wetenschappen steunen. Daarom ben ik daarmee begonnen: bachelor, master, en dan mijn doctoraat.”
Die methodische en multidisciplinaire aanpak bracht hem naar het Helmholtz-instituut in München, waar hij aan een nieuw onderzoeksproject en een doctoraat in de geneeskunde werkt. “Het Helmholtz-instituut is waarschijnlijk het grootste onderzoeksinstituut van Duitsland, met verschillende afdelingen verspreid over het land”, legt hij uit. “Je kan het vergelijken met het Max-Planck-Institut.” In de afdeling in München werken 2.555 onderzoekers uit 90 landen.
Transparante muizen
Zijn huidige doctoraatsonderzoek zit nog in een vroege fase, en details houdt hij liever vertrouwelijk. Toch licht hij de algemene richting toe. “Bij laboratoriumexperimenten op muizen wil je natuurlijk zien wat er in de muis gebeurt. Daarvoor worden technieken zoals MRI- en CT-scans gebruikt, of worden er slices gemaakt die onder de microscoop bestudeerd worden.”
“De onderzoeksgroep waar ik werk, heeft een techniek ontwikkeld om muizen optisch transparant te maken. Dat doen ze met chemische stoffen die de refractiviteit van weefsels wijzigen. Zo kan je de muis tot op celniveau in 3D bestuderen.”
“Die techniek wordt al gebruikt voor onderzoek naar ziektemechanismen – bijvoorbeeld om te onderzoeken hoe muizen reageren op een vetrijk dieet versus een normaal dieet. Om resultaten te analyseren, wordt AI ingezet.”
Zijn onderzoek bevindt zich op het snijvlak van geneeskunde en artificiële intelligentie. “Ik heb dan ook twee supervisors”, vertelt Laurent Simons. “Eén aan de medische faculteit van de Ludwig Maximilians-Universiteit (MLU), en één aan de Technische Universiteit München (TUM).”
'Ik wil dat mensen hun maximale potentieel kunnen bereiken'
Langer leven
De dromen en ambities van de jonge onderzoeker reiken echter verder dan transparante muizen. “Mijn doel is superhumans te maken, mensen met geavanceerde capaciteiten – zo hard kunnen lopen als een Olympisch sprinter, zo hoog kunnen springen als Michael Jordan, of voldoende hebben aan een paar uur slaap per nacht. Ik wil dat mensen hun maximale potentieel kunnen bereiken. En dat hangt heel nauw samen met mijn andere doel: mensen helpen langer te leven, misschien zelfs onsterfelijkheid mogelijk maken.”
Die ambitie groeide niet uit een abstracte fascinatie, maar uit een persoonlijke drijfveer. “Ik ben opgegroeid bij mijn grootouders, en zij hebben hartproblemen”, vertelt hij. “Ik wil iets doen om hen te helpen.”
Hoewel zijn blik voornamelijk op onderzoek is gericht, voelt hij dan ook de band met de praktijk. “Klinisch werk en onderzoek liggen dicht bij elkaar”, zegt hij. “Mijn focus ligt op onderzoek, maar uiteindelijk moet dat natuurlijk toegepast worden in de echte wereld.”
In de Verenigde Staten steunt een aantal miljardairs volop onderzoek om veroudering tegen te gaan. Maar voor Laurent Simons mag zijn werk niet alleen een klein kransje superrijken ten goede komen. “Ik wil niet op de zaken vooruitlopen, want ik sta nog maar aan het begin. Maar het is de bedoeling dat mijn onderzoek open source wordt en dat uiteindelijk iedereen ervan kan genieten.”
Nobelprijswinnaar Venki Ramakrishnan vraagt zich in zijn boek Waarom we sterven af of we wel gelukkiger zullen zijn als we veel langer zouden leven. Laurent Simons beseft dat ideeën over levensverlenging ethische vragen oproepen. Hij vindt dat keuzevrijheid centraal moet staan. “Veroudering zou eigenlijk als een ziekte moeten worden beschouwd”, zegt hij. “Als we die ziekte kunnen behandelen, waarom zouden we dat dan niet doen? Als iemand niet langer wil leven, hoeft dat niet. Maar ik vind dat we de optie wel moeten bieden. Nu, zover zijn we nog niet", lacht hij.
