AI
OpenEvidence, de nieuwkomer
OpenEvidence, een AI-tool voor het zoeken en synthetiseren van referenties uit medische bronnen, profileert zich als alternatief voor UpToDate.
OpenEvidence is geen gewone database van medische literatuur, zoals het alomtegenwoordige PubMed. Het is evenmin een concurrent voor gangbare chatbots zoals ChatGPT of Copilot: het geeft geen adviezen, maakt geen fotomontages of video's, en biedt geen hulp bij het schrijven van verjaardags- of afscheidstoespraken.
Gevalideerde bronnen
OpenEvidence werd in 2023 opgericht door Daniel Nadler (MIT en Harvard) en Zachary Ziegler (Harvard). Het fungeert als een hulpmiddel voor het zoeken en synthetiseren van referenties uit medische bronnen die gevalideerd zijn door de wetenschappelijke gemeenschap, zoals de New England Journal of Medicine, het JAMA Network, het NCCN (National Comprehensive Cancer Network), het Mayo Clinic Platform Accelerate en andere evidence-based medische tijdschriften.
Volgens de makers wordt het door meer dan 40% van de Amerikaanse artsen en in meer dan 10.000 ziekenhuizen gebruikt. Het zou momenteel 18 miljoen keer per maand geraadpleegd worden.
Het platform werkt in een gesloten systeem; het gebruikt geen tekst van het 'algemene' internet die vooringenomenheid of desinformatie kan bevatten. Elk antwoord van OpenEvidence wordt vergezeld van een verwijzing naar de oorspronkelijke wetenschappelijke bronnen. Zo kunnen artsen de oorsprong van elke bewering achterhalen en zelf de correctheid en geldigheid van de aanbeveling controleren.
OpenEvidence bestrijkt meer dan 160 medische specialismen en ongeveer 1.000 pathologieën. Het stelt gebruikers in staat om diagnostische, therapeutische, epidemiologische of organisatorische vragen te stellen. Voor elke vraag helpt de AI-assistent bij het identificeren van de meest geschikte behandelingsoptie, relevante geneesmiddelinteracties of de nieuwste richtlijnen.
Veilige toegang
Om tegemoet te komen aan de bezorgdheid over het gebruik van vertrouwelijke gegevens door grote AI-systemen, kunnen in principe alleen gecertificeerde zorgprofessionals een account aanmaken op OpenEvidence (al lijkt er geen enkele controle daarop te zijn).
Volgens de makers voldoet OpenEvidence aan de wettelijke eisen voor gegevensbescherming, en worden geen klinische gegevens van patiënten bewaard.
OpenEvidence positioneert zich als een concurrent voor UpToDate, dat tot nu toe werd beschouwd als de toonaangevende tool voor klinische research en synthese
Het platform biedt gratis toegang voor zorgprofessionals (artsen, verpleegkundigen, apothekers, enz.). Dat is een significant voordeel ten opzichte van de belangrijkste concurrent, UpToDate, die een jaarlijkse kost van ongeveer 500 euro per gebruiker in rekening brengt. OpenEvidence financiert deze gratis toegang via een innovatief model waarbij de inkomsten afkomstig zijn van institutionele partnerschappen en durfkapitaal.
Alternatief voor UpToDate
OpenEvidence positioneert zich hiermee als een geduchte concurrent voor UpToDate, dat tot nu toe door experts werd beschouwd als de toonaangevende tool voor klinische research en synthese. De inhoud van UpToDate – dat al sinds 1992 bestaat – wordt gecontroleerd door menselijke experts, is gestructureerd in hoofdstukken (pathofysiologie, diagnose, behandeling, follow-up, praktische aspecten) en ondergaat een systematische redactionele beoordeling.
Meer dan 100 onafhankelijke studies hebben de voordelen van het gebruik van UpToDate aangetoond, waarbij een verband is gelegd met een vermindering van de ziekenhuissterfte, de verblijfsduur en diagnostische fouten. Daarmee is het een van de weinige beslissingsondersteunende tools met een gedocumenteerde klinische impact.
Door beslissingsbomen, diagrammen, patiëntendossiers en aanbevelingen voor dosering te combineren, bestrijkt UpToDate het gehele zorgtraject. Er moet echter worden opgemerkt dat het iets langer duurt voor een belangrijke studie in UpToDate wordt opgenomen, een nadeel dat samenhangt met de menselijke beoordeling, maar dat de betrouwbaarheid juist verhoogt. De tool is geïntegreerd in ziekenhuizen en onderwijsinstellingen via institutionele licenties en biedt alleen gratis toegang aan artsen die voor deze instellingen werken.
Hoewel OpenEvidence een nieuwkomer is in het veld, biedt het toch voordelen dankzij de duidelijke complementariteit met UpToDate en de flexibiliteit in klinische omgevingen. De tool maakt het mogelijk om in natuurlijke taal (Frans of Engels) vragen te stellen op basis van een casus. Het is altijd beschikbaar en biedt vrijwel direct een antwoord. UpToDate blijft daarentegen de betrouwbare en uitgebreide expert, en levert uiteindelijk een meer encyclopedisch, volledig, geïllustreerd, gevalideerd en van referenties voorzien antwoord.
Hoewel het geen doorslaggevende factor is, vormen de kosten voor het gebruik van beide programma's een sterk argument voor OpenEvidence. Het is momenteel gratis voor geverifieerde artsen, wat de doorslag kan geven voor solopraktijken of kleine praktijken.
Aanvulling
De twee tools vullen elkaar dus aan: OpenEvidence voor snelle vragen, en UpToDate voor het valideren van een beslissing, het schrijven van een wetenschappelijk artikel of een goed onderbouwd protocol.
OpenEvidence is een relatief nieuwe tool. Er bestaan daarom zeer weinig studies over de impact ervan op morbiditeit en mortaliteit, of diagnostische fouten. Zoekopdrachten die al gericht zijn op een titel, auteur, officiële richtlijn of specifieke aanbeveling zijn trager en minder specifiek dan die van UpToDate, dat bovendien beslissingsbomen, diagrammen en illustraties in de interface heeft geïntegreerd.
Het gebrek aan direct te tonen afbeeldingen beperkt momenteel het gebruik van OpenEvidence voor dermatologische, radiologische en patiëntenvoorlichtingsdoeleinden. Het is echter te verwachten dat de extreem snelle ontwikkeling van al deze instrumenten deze beoordeling in de nabije toekomst achterhaald zal maken.
Een praktische oefening
“Een 85-jarige vrouwelijke patiënt, die alleen thuis woont en zelden de deur uit gaat, presenteert zich met episodische aanvallen van paroxismale atriumfibrillatie met matige atriale dilatatie. Wat zijn de criteria voor anticoagulatie versus het afzien ervan, en welk anticoagulans moet worden aanbevolen?” Vergelijk de gegeven antwoorden.
De structuur die Perplexity Pro voorstelt, lijkt het meeste op die van UpToDate.
>> openevidence.com (gratis na registratie)
>> uptodate.com (alleen betaalde toegang)
>> perplexity.ai/pro (gratis toegang tot de professionele versie voor Proximus-gebruikers)