Veeg computermuizenissen niet onder de mat
Computergerelateerde stoornissen zijn gemeengoed geworden naarmate we meer muisklikken gingen maken. Goede ergonomische voorzieningen, zowel op het werk als thuis, zijn essentieel.
Dokter Wim Van Hooste, preventieadviseur-arbeidsarts
One brown mouse (Jethro Tull, 1978)
Stoornissen geassocieerd met computergebruik zijn gangbaar geworden naarmate we meer muisklikken zijn gaan maken. Naast het toetsenbord wordt de computermuis intensief als invoerapparaat gebruikt. Steeds meer gebruikers klagen erover ‘allergisch voor hun computer te zijn’ (Wintzen & van Zuuren, Contact Dermatitis, 2003).
Dit is met name te wijten aan repetitive strain injuries (RSI). De muisarm, -elleboog en -pols zijn al lang bekend en beschreven (Mirman et al., J Am Ostepath Assoc, 1992; Jensen et al., Scand J Work Environ Med, 1998).
Ik laat de evidente musculoskeletale aandoeningen zoals carpaaltunnelsyndroom, nek- en schouderklachten, en ‘computer vision syndrome’ bewust aan de kant staan.
In 1996 werden twee gevallen van contactallergie beschreven die veroorzaakt zijn door het gebruik van de computermuis. Er vond huidsensibilisatie (skin sensitisation) plaats voor polyvinylchloride en epoxyhars. Ftalaten (Capon et al., Contact Dermatitis, 1996) en monobenzoaat (Goossens et al., Contact Dermatitis, 2002) werden ook als oorzaak beschreven. Thiurams, rubberversnellers, zijn de meest voorkomende allergenen.
Een jaar later werd een contactallergie voor neopreen beschreven bij het gebruik van een polssteun (Am J Contact Dermat, 1997).
Lewis et al. rapporteerden voor de eerste keer ‘computer palms’ (J Am Acad Dermatol, 2000). Dit zijn symmetrische, goed afgelijnde, erythemateuze plekken met telangiëctasieën, die ontstaan op de handpalmen waar chronische druk plaatsvindt. Zij presenteerden twee gevallen bij computerprogrammeurs. Deze pathologie valt onder de ‘occupational stigmata’.
Er zijn vier bepalende factoren voor drukulcera: druk, schuifspanning, vochtigheid en frictie. Langdurige druk kan leiden tot vaatstuwing en hemorragie, wat resulteert in een niet-wegdrukbaar erythema (dit is stadium I van drukulcera). Het gebruik van de computermuis leidt dus niet tot stadium II (erosie, blaar of ulcus), III (subcutaan) of IV (diep letsel van spier, pees, ligament of bot).
Bij gebruik van een ‘old school’ typemachine was de houding verschillend, zodat deze pathologie verrassend genoeg niet eerder beschreven werd.
‘Mouse fingers’ is een gelijkaardige computer-gerelateerde huidziekte (Vermeer & Bruynzeel, J Am Acad Dermtol, 2001). Repetitieve frictie en druk zijn de oorzaken.
Wintzen & van Zuuren publiceerden in 2003 een overzicht van computer-gerelateerde huidziekten. Contacteczeem op basis van plastic componenten door zweten, druk en frictie stond op nr. 1. Computermuismatten, polssteunen en muizen zelf kunnen allemaal contacteczeem veroorzaken (Garcia-Morales et al., Contact Dermatitis, 2003).
In 2006 beschreven Goskugur en Cakici in Duitsland een geval van wat zij de naam gaven ‘mousing callus’ (J Am Acad Dermatol, 2006).
Goede ergonomische voorzieningen, zowel op het werk als thuis, zijn onontbeerlijk , zoals de keuze van een juiste computermuis. Spijtig genoeg worden heel wat kantoorartikelen onterecht als ‘ergonomisch’ bestempeld.