Caroline Gennez onder vuur
Breed front van Vlaamse huisartsenorganisaties
De Vlaamse huisartsenorganisaties trekken aan één zeel om Vlaams minister van Welzijn Gennez te overtuigen de hakbijl voor Impulseo achterwege te laten. Vorige week woensdag kwamen ze samen om de neuzen in dezelfde richting te zetten. Het huisartsenfront schaarde zich eensgezind achter een eenheidsstandpunt.
Op het terrein leeft niet enkel bij huisartsen, maar ook bij praktijkverpleegkundigen en praktijkmedewerkers grote ongerustheid. "De onzekerheid over hun toekomst en die van de huisartsenpraktijken is voelbaar", was tijdens het overleg te horen. Dat bevestigt Lucky Botteldooren, coördinator van het postgraduaat en de navormingen voor de Verpleegkundige in de Huisartsenpraktijk (VIHP) aan de Universiteit Antwerpen, in een gesprek met Artsenkrant. Ze noemt de beslissing van de minister schrijnend omdat intussen al duidelijk is gebleken dat goed opgeleide verpleegkundigen een meerwaarde bieden bij preventie, chronische zorg, kwaliteitsverbetering, populatiemanagement, vaccinaties en de zorg voor kwetsbare patiënten.
Hoewel het huisartsenfront aan één zeel trekt, merken sommige organisaties ook een zekere gelatenheid bij huisartsen. "Velen lijken zich neer te leggen bij de aangekondigde afbouw en dat ondanks de potentieel ingrijpende gevolgen voor hun praktijkwerking en de organisatie van de zorg." De aanwezige organisaties delen de bezorgdheid dat de afbouw van Impulseo moeilijk te rijmen valt met de Vlaamse ambities inzake toegankelijke, kwaliteitsvolle en multidisciplinaire eerstelijnszorg. "Een duidelijke toekomstvisie op de organisatie en ondersteuning van huisartspraktijken ontbreekt vandaag."
Gedeelde bezorgdheid
De eensgezindheid tussen de huisartsenorganisaties, die hun meningsverschillen over veel andere items, vanuit een gedeelde bezorgdheid makkelijk naast zich hebben kunnen neerleggen, versterkt de positie van de huisartsen in het overleg dat ze morgen (woensdag 21 oktober) hebben met het kabinet. Er is een brede consensus dat de afbouw van Impulseo niet enkel een impact heeft op de financiering van huisartsenpraktijken, maar vooral op de organisatie, toegankelijkheid en kwaliteit van de huisartsenzorg. Tijdens het overleg met de minister zullen daarom een aantal punten sterk worden benadrukt.
De toegankelijkheid van de huisarts, die al onder druk staat door het huisartsentekort, dreigt in gevaar te komen met als gevolg een groot risico op langere wachttijden voor patiënten. Ook de kwaliteit en de continuïteit van de zorg in huisartsenpraktijken dreigen in te boeten. Wat zullen de gevolgen zijn voor de capaciteit van praktijken om patiënten op een kwaliteitsvolle manier op te volgen?
Lees ook: Gennez krijgt huisartsenfront tegen zich
De financiële gevolgen voor een huisartsenpraktijk moeten nog in kaart worden gebracht, maar voor een praktijk met drie huisartsen spreek je al snel over 25.000 euro. "Dat is enorm", klinkt het bij één van de deelnemers aan het overleg. "In een grote praktijk vind je misschien nog ergens een post waarop je kunt besparen, maar voor kleinere praktijken is dat moeilijker." De suggestie van Gennez dat de huisartsen financiële middelen kunnen halen uit de New Deal, kan op weinig begrip rekenen. Haar federale collega én partijgenoot Frank Vandenbroucke benadrukt steeds dat niemand gedwongen zal worden voor de New Deal te kiezen. Het aantal New Deal-praktijken blijft voorlopig ook eerder beperkt.
Toenemende werkdruk
Zoals uit de (niet-representatieve) poll van Artsenkrant blijkt, dreigt een aantal praktijkmedewerkers zijn baan te verliezen als Gennez haar plannen doorzet. Er zal ongetwijfeld een impact zijn op de tewerkstelling van praktijkmedewerkers en praktijkverpleegkundigen. "Praktijkondersteuning speelt tegenwoordig echter een belangrijke rol in de organisatie van de zorg en het ontlasten van huisartsen op administratief en organisatorisch vlak. Het risico op een toename van de werkdruk voor huisartsen is daarom meer dan reëel."
Zo draagt de beslissing van Gennez niet bij tot het oplossen van het huisartsentekort. De beslissing zal integendeel mogelijk negatieve gevolgen hebben voor de aantrekkelijkheid van het huisartsenberoep en de instroom van nieuwe huisartsen. "De onzekerheid die hierdoor ontstaat over toekomstige investeringen in praktijkorganisatie, toekomstige financieringsmodellen en andere beleidsinitiatieven is nefast." Meerdere deelnemers aan het overleg gaven aan dat dit soort beslissingen het vertrouwen in de overheid zwaar onder druk zet. "Een terugkerende bezorgdheid is dat plots wijzigende beleidskeuzes investeringen en langetermijnplanning binnen huisartsenpraktijken bemoeilijken."
De overheid beseft volgens het huisartsenfront te weinig dat investeringen in praktijkondersteuning geen loutere kost zijn, maar een noodzakelijke voorwaarde om huisartsenzorg toegankelijk, kwaliteitsvol en toekomstgericht te organiseren. "Vanuit die optiek wordt de afbouw van Impulseo als moeilijk verenigbaar gezien met de ambitie om de eerstelijnszorg verder te versterken."
'De onzekerheid die ontstaat over toekomstige investeringen in praktijkorganisatie, toekomstige financieringsmodellen en andere beleidsinitiatieven is nefast'
VIHP-opleiding
In afwachting van het overleg met het kabinet-Gennez plannen de huisartsenorganisaties op korte termijn al enkele acties (zie pagina 1). Levert dat overleg geen bevredigend resultaat op, dan zijn verdere acties zeker niet uitgesloten. Na het overleg komen de organisaties weer samen om de situatie te evalueren en te bepalen of bijkomende initiatieven wenselijk of noodzakelijk zijn. Op iets langere termijn gaan de organisaties – gezien de goede en nauwe samenwerking voor dit dossier – bekijken of het mogelijk is om tegen de volgende verkiezingen een gezamenlijk memorandum op te stellen. Hierover zijn wel nog geen concrete afspraken gemaakt.
Ook verpleegkundigen en de opleidingen voor VIHP's maken deel uit van het gemeenschappelijk front. Tijdens het overleg kwam een grote bezorgdheid naar boven over het effect van de beslissing op de opleiding, begeleiding en verdere professionalisering van praktijkverpleegkundigen en praktijkmedewerkers. De opleidingen blijven intussen wel gewoon doorlopen. "We hebben momenteel 35 verpleegkundigen in opleiding en we leiden 50 verpleegkundigen op voor de infectieraadplegingen. Nog dit najaar komen er dertig praktijkmedewerkers voor de triageopleiding", geeft Lucky Botteldooren aan. Zij voegt daaraan toe dat de opleidingen op veel interesse kunnen rekenen.