Bertels (Vooruit) wil inzicht krijgen in de praktijk van continue diepe sedatie
Een voorstel van resolutie van Vooruit wil inzicht krijgen in de toepassing van palliatieve sedatie in een ziekenhuisomgeving. Via proefprojecten zouden de beweegredenen van artsen om over te gaan tot palliatieve sedatie en het verloop van de sedatie worden geregistreerd.
Volksvertegenwoordigers Jan Bertels en Axel Weydts dienden bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers een voorstel van resolutie over palliatieve sedatie en in het bijzonder continue diepe sedatie.
Continue diepe sedatie grote onbekende
Bij het levensbeëindigend handelen is continue diepe sedatie in België een grote onbekende, maar ze wordt vaak toegepast. Anders dan voor euthanasie moet hierover immers niet worden gerapporteerd en bestaan er geen richtlijnen voor het handelen. Wetenschappelijke studies wijzen nochtans uit dat de grens tussen continue diepe sedatie en euthanasie soms moeilijk valt af te lijnen, zeggen de indieners.
Continue diepe sedatie is immers het toedienen van “verdovende middelen” tijdens de stervensfase van een patiënt als dat overlijden binnen korte termijn (een tot twee weken) wordt verwacht. De onderliggende ziekte wordt niet meer behandeld zodat de patiënt eraan overlijdt. Het overlijden wordt dan genoteerd als een natuurlijke dood.
De belangrijkste verschillen tussen continue diepe sedatie en euthanasie
Om euthanasie kan de patiënt verzoeken. Continue diepe sedatie is een behandeling die vaak wordt voorgesteld door de arts, veelal in samenspraak met de verpleegkundigen, de naasten en, indien mogelijk, de patiënt.
Euthanasie kent een abrupte dood; continue diepe sedatie is een langer proces. Bij euthanasie is er zekerheid over het moment van overlijden, bij continue diepe sedatie niet.
Euthanasie kan worden toegepast op een moment dat het natuurlijke sterven nog weken, maanden of jaren op zich zou laten wachten. Continue diepe sedatie komt voor bij de allerlaatste levensfase. Voor artsen is het grootste verschil dat er twee andere doelen van de behandeling zijn.
Bij euthanasie gaat het om daadwerkelijke levensbeëindiging. Bij continue diepe sedatie gaat het om verlichting van één of meer symptomen.
Ook wat betreft de procedure zijn er belangrijke verschillen:
De arts moet euthanasie registreren; bij continue diepe sedatie bestaat die verplichting niet.
Bij de uitvoering van euthanasie is een tweede arts betrokken; deze tweede arts moet de patiënt ook zien en spreken. In sommige gevallen is er ook een derde arts bij betrokken. Bij continue diepe sedatie bestaat deze verplichting niet.
Het voorstel van resolutie
Het voorstel van resolutie onderschrijft de noodzaak om inzicht te krijgen in de aard en de praktijk van palliatieve sedatie in ons land en verzoekt de federale regering daartoe:
een duidelijke, ondubbelzinnige definitie uit te werken voor het algemene begrip “palliatieve sedatie” en het specifiekere begrip “continue diepe sedatie”;
in elk landsdeel, in samenspraak met de ziekenhuissector, twee onderzoeksprojecten van twee jaar op te starten, evenwichtig verdeeld tussen de publieke en private sector, waarbij de beweegredenen van artsen om over te gaan tot palliatieve sedatie en het verloop van de sedatie worden geregistreerd en dit op basis van een uniform registratieformulier;
de resultaten van de onderzoeksprojecten over te maken aan de commissie Gezondheid van de Kamer van volksvertegenwoordigers;
te overleggen met de deelstaten teneinde te investeren in de vorming van artsen inzake de verschillende vormen van legale levensbeëindiging en in het bijzonder de bestaande klinisch-ethische criteria bij palliatieve sedatie;
te overleggen met de deelstaten om gelijkaardige projecten op te zetten in de woonzorgcentra.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven