Uitzonderlijke missie
Medische nood-evacuatie gepland voor vandaag
Cécile Vrayenne
Een Crew Dragon Endeavour-ruimtevaartuig van SpaceX zal zich woensdag 14 januari rond 23.00 uur (Belgische tijd) loskoppelen van het ISS om de leden van Crew-11 en de zieke astronaut terug naar de aarde te brengen na een ongeveer 11 uur durende vlucht. De landing op zee van de bemanning wordt verwacht in de nacht van donderdag, om 7.40 uur GMT, voor de Pacifische kust van de Verenigde Staten. Kort voor de middag zou er een persconferentie van de NASA volgen.
In principe zal het loskoppelen van de SpaceX Crew-11-missie van het Internationaal Ruimtestation (ISS) om de medische nood-evacuatie van een astronaut mogelijk te maken, vandaag (woensdag 14 januari) plaatsvinden. De operatie start ten vroegste rond 17.00 uur ( 23.00 uur in Brussel). Dat hebben NASA en SpaceX beslist, uiteraard onder voorbehoud van de weersomstandigheden. Pas kort vóór het loskoppelen zullen beide organisaties een exact tijdstip en een precieze locatie voor de landing op zee kunnen vastleggen, ergens voor de kust van Californië.
Al enkele uren volgen de missieverantwoordelijken de omstandigheden in het bergingsgebied nauwgezet op. Het loskoppelen hangt onder meer af van de gereedheid van het ruimtevaartuig, de beschikbaarheid van de bergingsteams, de weersomstandigheden en de toestand van de zee.
Overdracht
Ter herinnering: op donderdag 8 januari kondigde de NASA haar beslissing aan om de Crew-11-bemanning vervroegd naar de aarde terug te brengen na een ernstig medisch probleem bij een astronaut die momenteel aan boord van het orbitale laboratorium werkt. Dit is een gebeurtenis zonder precedent in 25 jaar ononderbroken aanwezigheid in een baan om de aarde.
“De toestand van de patiënt is stabiel”, benadrukte het Amerikaanse ruimteagentschap, dat geen verdere details wilde meedelen over het betrokken bemanningslid uit respect voor de privacy en het medisch beroepsgeheim.
Het huidige evacuatieprogramma volgens de NASA
Woensdag 14 januari (Eastern Time, +6 uur voor België)
15.00 uur: start van de verslaggeving van het sluiten van het luik
15.30 uur: sluiting van het luik
16.45 uur: start van de verslaggeving over het loskoppelen
17.00 uur: loskoppeling
Donderdag 15 januari
2.15 uur: start van de verslaggeving van de terugkeer
2.50 uur: de-orbitatiemanoeuvre
3.40 uur: landing op zee
5.45 uur: persconferentie naar aanleiding van de terugkeer op aarde
Mike Fincke, de Amerikaanse piloot van Crew-11, die het bevel voerde over Expeditie 74 aan boord van het ISS, zou het commando over het ruimtestation reeds hebben overgedragen aan kosmonaut Sergej Koed-Svertsjkov (Roscosmos), om de continuïteit van de operaties aan boord te garanderen.
Na de ceremonie van de machtsoverdracht zijn Mike Fincke en Zena Cardman (NASA), Kimiya Yui (JAXA, het Japanse ruimteagentschap) en Oleg Platonov (Roscosmos) begonnen met de voorbereiding van de Crew Dragon Endeavour met het oog op het vertrek voor de terugkeer naar de aarde, en verzamelden zij hun persoonlijke bezittingen. Zij waren afgelopen augustus aangekomen op het ISS (foto hiernaast) voor een missie van zes maanden, onder meer om scenario’s voor een maanlanding te simuleren in het kader van het Amerikaanse Artemis-programma.
Chris Williams ziek?
“Aan het einde van de dienst op maandag hebben de vier astronauten de tabletcomputers in de Dragon opgehaald en de procedures doorgenomen die zij zullen toepassen bij het vertrek van het station en de terugkeer in de aardatmosfeer”, meldt de NASA nuchter in een update.
Volgens de doorgaans goed geïnformeerde website space.com zou de Amerikaanse Zena Cardman aan boord van het station een instrument hebben gebruikt (het Ultrasound-echografietoestel) om beelden te maken van de slagaders van haar NASA-collega Chris Williams en zijn bloeddruk te meten.
Chris Williams was zelf in november vanuit Baikonur gelanceerd, aan boord van een Sojoez-ruimtevaartuig. Hij vervoegde het ISS als vluchtingenieur voor een missie van acht maanden. Hij werd vergezeld door de kosmonauten Sergej Koed-Svertsjkov en Sergej Mikajev (Roscosmos). De NASA-astronaut is de eerste persoon van Afrikaanse afkomst die sinds Arnaldo Tamayo Méndez in 1980 met een Sojoez-vlucht in de ruimte is geweest.
