Mentale stoornis bij minstens vijfde van doden na politie-interventie sinds 2010
Van de 120 mensen die sinds 2010 na een politie-interventie zijn omgekomen kampte zeker een vijfde met een mentale stoornis. Dat blijkt woensdag uit het onderzoek 120xPolitie van Knack, Le Vif, De Tijd en L'Echo. Dat hoge aandeel is volgens experts het gevolg van een gebrek aan omkadering bij politie, medische diensten en het juridisch systeem.
Zeker 24 slachtoffers hadden een mentale stoornis, maar van nog eens 14 extra gevallen bestaat een sterk vermoeden. In die bredere groep van 38 werden 22 mensen doodgeschoten, negen stierven in een politiecel. Allemaal hadden ze agenten fysiek bedreigd.
Maandag nog bleek dat er geen proces komt over Jozef Chovanec. Zijn dood wordt als cruciaal gezien in hoe de politie vandaag met psychoses omgaat: er wordt eenzijdig gefocust op het zeer uitzonderlijke excited delirium syndrome, en leren niets over psychoses, die wel veel voorkomen. De politie erkent zelf dat falen in de opleiding.
Beschermde opname
Omdat voor een "beschermde opname", wat voorheen de "gedwongen opname" was aan drie voorwaarden voldaan moet worden, gebeurt het dat iemand wegens weerspannigheid toch naar een politiecel gebracht wordt. Het parket weigert trouwens de meeste beschermde opnames, klinkt het. Het is bovendien een trage en omslachtige procedure, en de psychiatrische sector, waar deze mensen vaak belanden, is al overbelast.
Een tweede optie voor mensen met een mentale stoornis die strafbare feiten plegen is een strafrechtelijke internering, maar geïnterneerden belanden geregeld in een gevangenis. In de Belgische gevangenissen zitten nu zowat 1.000 geïnterneerden opgesloten.
Daarnaast bestaat ook de procedure "gezien en verzorgd", voor als de politie iemand met een mentale stoornis of gezondheidsrisico administratief wil aanhouden, ter garantie dat de voorlopige detentie veilig verloopt. Die medische controle kan in elk ziekenhuis. Alleen in Brussel gaat het om 20.000 gevallen per jaar.
Kirsten Catthoor, voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie, hekelt de ontoereikende procedures, waardoor mensen in een psychose nog meer getraumatiseerd raken door contact met de politie.
Het cijfer van 120 doden is gebaseerd op basis van een dataset aan de hand van krantenarchieven van de betrokken media. Het gaat wellicht om een onderschatting. Geen enkele bevoegde instantie beschikt over een totaaloverzicht. .
