AZ Delta: NIPT-test kan CMV-virus vroegtijdig opsporen
Onderzoekers van AZ Delta hebben een innovatieve methode ontwikkeld om het cytomegalovirus (CMV) op te sporen via de bestaande NIPT-test. Hierdoor kunnen CMV-infecties al in het eerste trimester worden gedetecteerd.
De onderzoeksgroep onder leiding van prof. dr. Geert Martens benut de bestaande NIPT-test, die momenteel door ongeveer 90% van de Belgische zwangere vrouwen wordt uitgevoerd rond week 12 voor de opsporing van chromosomale afwijkingen.
Door deze testdata te analyseren op de aanwezigheid van viraal DNA van CMV, kan een infectie worden vastgesteld zonder extra bloedafname en tegen een minimale meerkost (ongeveer 10–15 euro).
Deze methode maakt het mogelijk om risicopatiënten vroegtijdig en gericht te identificeren. In combinatie met klassieke serologische tests kunnen artsen sneller beslissen om een preventieve behandeling met valaciclovir op te starten in het eerste trimester, met als doel de overdracht naar de placenta effectief te blokkeren.
Nog geen systematische screening
Deze doorbraak komt op een cruciaal moment, nu het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) nieuwe richtlijnen publiceert voor de aanpak van CMV tijdens de zwangerschap.
Het KCE-rapport pleit voor een verbeterde opvolging en de terugbetaling van het antivirale middel valaciclovir, dat de overdracht van moeder op kind aanzienlijk kan verminderen—op voorwaarde dat de infectie tijdig wordt opgespoord. Tot op heden bestaat er in België echter geen systematische screening.
Lees ook: KCE-richtlijn ondersteunt artsen bij de aanpak van CMV-infecties
De belangrijkste resultaten uit de studie, gepubliceerd in Clinical Chemistry:
- Grootschalige validatie: de methode werd getest op meer dan 22.000 opeenvolgende zwangerschappen.
- Hoge voorspellende waarde: vrouwen die positief testten via deze 'NIPT-viral screen' hadden een 21-voudig hoger risico op een kind met congenitale CMV.
- Voorspellen van overdracht: bij een hoge virale lading steeg de kans op overdracht naar de foetus tot boven de 50%.
- Nieuw inzicht in herinfecties: in tegenstelling tot klassieke antistoffentests, kan deze methode ook herinfecties bij vrouwen die al immuun waren opsporen. Deze vrouwen vormen een groep die momenteel vaak over het hoofd wordt gezien.
Om implementatie te versnellen, werd de ontwikkelde software open-source beschikbaar gesteld via GitHub.
