Wat willen ziekenfondsen eigenlijk zijn?
Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wil een nieuw pact met de ziekenfondsen sluiten. De grootste vraag is en blijft onvermijdelijk wat de ziekenfondsen eigenlijk willen zijn: beleidsactoren of verzekeraars?
Stan Politis, voorzitter FMS, bestuurslid BVAS/VAS
De hervormingsagenda voor de ziekenfondsen is een positienota van het kabinet van minister Vandenbroucke. Aangezien het volgens de minister de bedoeling is om tot een pact te komen, moet de nota uitgroeien tot een win-win situatie voor beide partijen. De grootste vraag is dan wat de mutualiteiten in ruil zullen eisen.
In de hervormingsagenda zijn er punten die politiek zeer gevoelig liggen, en punten die vooral operationeel zijn.
Gevoelige punten
De politiek gevoelige punten zullen liefst voorbij deze legislatuur getild worden, in afwachting van een federale constellatie met een sterkere PS. De historische verwevenheid tussen PS en Solidaris is geen geheim.
Elementen die het ziekenfonds electoraal interessant maken zullen niet zomaar sneuvelen: vakantiekampen, reizen, therapieën zonder evidentie, lokale inbedding in structuren en regio’s.
De ziekenfondsen kennende, zullen ze in de onderhandelingen over de variabele administratiekosten (VARAK) makkelijk de focus leggen op proces-indicatoren eerder dan op outcome-indicatoren. Dit is een beproefde methode om budgetlijnen open te houden zonder zich teveel te moeten bekommeren om de resultaten.
Ook een brede interpretatie van gezondheid en welzijn is een veilige haven wanneer de ‘link met welzijn’ moet bewezen worden. Participatie in het beheer van zorginstellingen zullen ziekenfondsen dan weer niet snel laten vallen.
De verplichtingen tot fusie tot één fonds per landsgedeelte zullen over een langer tijdspad uitgespreid worden, wat overigens een realistisch verzoek zou zijn.
De grootste bedreiging voor de patiënt in dit verhaal is zonder enige twijfel de privacy van het patiëntendossier.
Operationele punten
Een aantal operationele vragen zijn nu reeds in ontwikkeling en vormen geen verrassing: IT-interoperabiliteit, kortere facturatietijden, sterkere impact op tarificatievrijheid van artsen binnen en buiten conventies.
In ruil hiervoor zullen de ziekenfondsen hun positie tegenover de privé-verzekeraars willen verzekeren, en een grotere greep willen krijgen op patiëntendata.
Vanuit de artsen vragen we dat er een duidelijk onderscheid gemaakt wordt tussen uitkeringen en gezondheidszorguitgaven. Als het gaat om uitkeringen, zou het wenselijk zijn dat adviserend artsen onder een neutrale instelling zouden functioneren. Als het gaat om gezondheidszorgen, zou het wenselijk zijn dat de rol van de ziekenfondsen duidelijk afgebakend wordt zodat er geen belangenconflicten mogelijk zijn.
De vraag is en blijft onvermijdelijk: wat willen de ziekenfondsen zijn: beleidsactoren of verzekeraars? Zelfs een gewoon persoon begrijpt dat wanneer ziekenfondsen tegelijkertijd publieke middelen willen beheren, commerciële producten willen verkopen én de spelregels mee willen bepalen, er valkuilen ontstaan waarin men eindeloos verstrikt raakt. Dat dient het maatschappelijk belang niet.
De grootste bedreiging voor de patiënt in dit verhaal is zonder enige twijfel de privacy van het patiëntendossier. Deze vertrouwelijkheid wordt vanuit alle hoeken aangetast om gebruik te kunnen maken van patiëntengegevens, of het nu voor handhaving is, voor controle, voor beleid, voor innovatie met of zonder winst...
Welk pact er uiteindelijk ook uit de bus komt, er mag niet geraakt worden aan medische patiëntengegevens.