Dit zijn de tien ingrepen met de meeste acute postoperatieve pijn
Keizersneden, tonsillectomieën en bepaalde herniaoperaties gaan gepaard met de hoogste geraporteerde pijnscores op de eerste postoperatieve dag. Dat blijkt uit een analyse van het Duitse QUIPS-register met gegevens van 117.231 patiënten uit 137 ziekenhuizen.
QUIPS staat voor ‘Qualitätsverbesserung in der postoperativen Schmerztherapie’ (kwaliteitsverbetering in postoperatieve pijnbehandeling). Dit Duitse kwaliteitsproject verzamelt door patiënten gerapporteerde uitkomsten over pijnbehandeling na operaties. Het doel is de kwaliteit van de zorg vergelijkbaar te maken en verbeteringen in de postoperatieve analgesie te stimuleren.
Op het Duitse Pijncongres stelden onderzoekers van het universitaire ziekenhuis van Jena een analyse voor van de hevigste pijn op de eerste postoperatieve dag. Die werd gerapporteerd met een numerieke beoordelingsschaal (Numeric Rating Scale, NRS) van 0 tot 10, waarbij 0 staat voor ‘geen pijn’ en 10 voor ‘de ergst denkbare pijn’.
Gemiddelde pijnscore van 5,1 punten
Voor de analyse werden gegevens van 114 groepen operaties uit de periode 2016–2025 met elkaar vergeleken. Met een lineair gemengd regressiemodel berekenden de onderzoekers gecorrigeerde gemiddelden om de ingrepen met de hoogste postoperatieve pijnintensiteit te identificeren.
Over alle ingrepen in het register bedroeg de gemiddelde maximale pijnscore 5,1 op de NRS. De tien pijnlijkste ingrepen scoorden allemaal significant hoger dan dat gemiddelde.
Keizersnede: 6,5 [6,3–6,6]
Tonsillectomie met adenoïdectomie: 6,4 [5,7–7,1]
Laparoscopische buikwandherniaoperatie met onlaytechniek: 6,3 [6,0–6,6]
Wervelfusie over minstens twee segmenten: 6,3 [6,0–6,7]
Tonsillectomie zonder adenoïdectomie: 6,2 [5,9–6,4]
Open repositie van een calcaneusfractuur: 6,2 [5,7–6,6]
Open appendectomie: 6,1 [5,8–6,5]
Open totale hysterectomie: 6,1 [5,7–6,4]
Open knieoperatie zonder plaatsing van een totale knieprothese: 6,1 [5,7–6,5]
Thoracoscopische longresectie: 6,1 [5,7–6,4]
Niet alleen grote ingrepen
De onderzoekers vinden het opvallend dat de pijnlijkste ingrepen niet uitsluitend zware orthopedische, traumatologische of wervelkolomoperaties omvatten. Ook ingrepen die mogelijk als kleiner of meer gestandaardiseerd worden beschouwd, zoals tonsillectomieën of laparoscopische herniaoperaties, gingen gepaard met een hoge pijnbelasting.
Deutscher Schmerzkongress 2026 – Wandel bewegt. Schmerz 40 (Suppl 1), 1–71 (2026). https://doi.org/10.1007/s00482-026-00966-1