Luc Herry : "Zonder indexering ondertekenen we niets"

Geen akkoord met de ziekenfondsen zonder indexering van de honoraria: dat is de rode lijn van dr. Luc Herry, gewezen voorzitter van ABSyM Wallonië. In plaats van de aangekondigde besparingen schuift hij andere pistes naar voren: langdurig zieken weer aan het werk helpen, de remgelden herzien en het recht op de verhoogde tegemoetkoming gerichter toekennen.

AK: De RIZIV-begroting voor 2027 werd niet goedgekeurd. Ziet u daarin een miskenning van het overleg, of moet de regering nu eenmaal tegen 2029 tien miljard euro vinden?

Dr. Luc Herry: Wat we vooral vaststellen, is dat de besparingen die BVAS voorstelt (nvdr.: 36,7 miljoen euro) voor de regering blijkbaar niet volstaan. Nochtans leek de inspanning waarmee we instemden ons redelijk. We hebben het budget voor 2025 niet overschreden en houden zelfs een positief saldo van 17 miljoen euro over. De prognoses voor 2027 wijzen enigszins in dezelfde richting. Waarom meer vragen als we de uitgaven onder controle houden, ondanks de vergrijzing, de toename van chronische aandoeningen en de stijgende behandelingskosten? Volgens ons hebben we het budget behoorlijk goed beheerd.

Kunnen de gesprekken nog tot een akkoord leiden?

Momenteel wordt er niet meer overlegd. We wachten op de beslissingen van de premier en Frank Vandenbroucke. In de wandelgangen wordt gesproken over een niet-indexering van de honoraria. Volgens mijn ramingen zou dat alleen al voor de artsenhonoraria ongeveer 250 miljoen euro betekenen, en tussen 400 en 450 miljoen als de maatregel ook voor de andere zorgverleners zou gelden. Maar voorlopig gaat het wel degelijk om geruchten.

Zou u een nieuw akkoord tussen artsen en ziekenfondsen ondertekenen zonder indexering?

Zonder indexering tekenen we niet. Dat staat vast. De honoraria dienen niet alleen om de arts te vergoeden, maar ook om het personeel te betalen. De lonen blijven stijgen door de indexering en de anciënniteit. Daar komen de energiekosten nog bij. De honoraria niet indexeren zou artsen en zorgvoorzieningen in moeilijkheden brengen. Ziekenhuizen zouden met hetzelfde probleem kampen: hun loonkosten zouden stijgen zonder dat de honoraria volgen. Ook hun energiefactuur vertegenwoordigt een aanzienlijk bedrag.

De honoraria dienen niet alleen om de arts te vergoeden, maar ook om personeel te betalen.

Besparen, maar waar?

U ziet veel potentieel in de werkhervatting van langdurig zieken. Over welke aantallen gaat het?

Ik ben ervan overtuigd dat het haalbaar is om tegen 2029 100.000 mensen uit de invaliditeit te laten uitstromen en opnieuw aan het werk te helpen. Volgens mijn berekening zou dat twee miljard euro minder aan uitkeringen betekenen en één miljard euro extra inkomsten uit sociale bijdragen en belastingen. Samen drie miljard euro, op voorwaarde uiteraard dat die mensen daadwerkelijk opnieuw werk vinden.

Hoe bepaalt u wie opnieuw aan het werk zou kunnen?

We moeten beginnen bij de behandelend arts: de huisarts of specialist. In sommige situaties zijn herhaalde controles niet nodig: bij iemand die bedlegerig is of een zware kankerbehandeling ondergaat, bijvoorbeeld. Met die eerste beoordeling zouden we de verdere evaluaties kunnen toespitsen op de overige dossiers.

Ik pleit ook voor een controle die onafhankelijk is van de ziekenfondsen. Hun rol bij de uitbetaling van uitkeringen en hun relatie met hun leden creëren volgens mij een belangenconflict. We zouden kunnen denken aan een structuur onder het RIZIV, die een deel van de adviserend artsen overneemt die vandaag in dienst zijn van de ziekenfondsen.

Moeten ook huisartsen hun aanpak bij het attesteren van arbeidsongeschiktheid herzien? Schrijven sommigen nog te gemakkelijk langdurige arbeidsongeschiktheid voor?

Alles hangt af van de aandoening. Bij een burn-out schrijf ik niet meteen zes maanden arbeidsongeschiktheid voor. Je moet de patiënt terugzien, begeleiden en aanmoedigen om geleidelijk weer activiteiten op te nemen. Dat hoeven aanvankelijk niet noodzakelijk beroepsactiviteiten te zijn. Wandelen, opnieuw sociale contacten leggen, weer wat bewegen: die activering moet passen in een traject op maat. Ik zou graag een beter georganiseerde therapeutische opvolging zien, met een evaluatie van wat er daadwerkelijk gebeurt.

De bevriezing van het remgeld is een politieke keuze. Maar de kosten daarvan wegen op het gezondheidszorgbudget.

Uit onze poll waarop bijna 1.300 artsen antwoordden (nvdr.: zie pagina’s 1 & 2) blijkt dat ongeveer acht op de tien respondenten voorstander zijn van een hoger remgeld. Wat is uw standpunt?

Het remgeld is ongewijzigd gebleven, terwijl de honoraria en de kosten wel zijn gestegen. Volgens mijn berekeningen zou een aanpassing aan de inflatie het remgeld voor gewoon verzekerden van ongeveer vier op zes euro brengen. Voor mensen met recht op de verhoogde tegemoetkoming kunnen we overwegen het huidige bedrag te behouden, om de toegang tot zorg voor de meest kwetsbaren te vrijwaren.

De bevriezing van het remgeld is een politieke keuze. Maar de kosten daarvan wegen op het gezondheidszorgbudget. Als de politiek die bevriezing wil behouden, moet ze ook de financiering ervan op zich nemen.

Wat zou een verhoging van vier naar zes euro opleveren?

Als we uitgaan van ongeveer 30 miljoen huisartsraadplegingen voor gewoon verzekerden, levert twee euro extra jaarlijks 60 miljoen euro op. Dat is mijn raming. Dezelfde vraag rijst bij de specialisten, waar de remgelden evenmin de inflatie hebben gevolgd.

U wilt ook het recht op de verhoogde tegemoetkoming inperken, wat de sociale zekerheid besparingen zou opleveren. Op welke basis?

We moeten beter rekening houden met alle inkomsten. Volgens mij beschikt een deel van de rechthebbenden over middelen die een herbeoordeling van hun situatie rechtvaardigen. Ik schat dat het om minstens 500.000 mensen zou kunnen gaan, maar dat is mijn inschatting.

Een bescheiden pensioen weerspiegelt niet noodzakelijk alle financiële middelen waarover iemand beschikt, als die persoon daarnaast inkomsten uit vermogen heeft. De vraag is ook wie die middelen moet controleren. De fiscus lijkt mij beter geplaatst om zicht te hebben op de inkomsten en aan te geven of iemand voldoet aan de voorwaarden voor de verhoogde tegemoetkoming.

Middelen voor de praktijk vrijwaren

Welke steun moet voor de huisartsgeneeskunde absoluut behouden blijven? Vlaanderen gaat fors snoeien in de Impulseo-premies…

De Impulseo-steun voor het secretariaat en het telesecretariaat is essentieel. Die ontlast artsen van administratieve taken en verbetert de bereikbaarheid voor patiënten. In mijn praktijk, met tien huisartsen, twee specialisten en ruim tien paramedische zorgverleners, kreeg onze secretariaatsmedewerker op één dag 181 telefoontjes. Stel u voor hoeveel tijd dat vraagt.

Ik ben terughoudender over de resultaten van de vestigingssteun in gebieden met een huisartsentekort. Die overtuigt onvoldoende artsen om zich daar te vestigen. We hebben met het Waalse Gewest gesproken over een mogelijke besparing van 500.000 euro op dat onderdeel. We moeten behouden wat werkt en bereid zijn de andere steunmaatregelen te verbeteren.

De Impulseo-steun voor het secretariaat en het telesecretariaat is essentieel.

Kan het delegeren van vaccinatie tijd vrijmaken voor artsen?

Ja, het kan tijd vrijmaken voor curatieve zorg. Maar een vaccinatieconsultatie biedt ook de gelegenheid om de patiënt terug te zien en zijn behandeling en klinische toestand te beoordelen. Met die meerwaarde moeten we rekening houden. Ook de terugkoppeling van informatie vormt een probleem: we ondervinden nog altijd moeilijkheden met de digitale registratie en doorgifte van vaccinatiegegevens.

We vragen vooral dat we griepvaccins in onze koelkasten mogen bewaren, zoals we dat al doen voor andere vaccins. Wanneer een patiënt die voor vaccinatie in aanmerking komt tijdens de campagne op raadpleging komt, zouden we die meteen kunnen vaccineren. Dat zou extra verplaatsingen en afspraken vermijden. In Frankrijk gebeurt dat al…

Kan artificiële intelligentie de praktijken ontlasten?

Ze kan ons waarschijnlijk helpen om breder na te denken en richting te geven aan de diagnostiek. Maar ik zie AI vandaag onze secretariaatsmedewerker nog niet vervangen. Een deel van onze patiënten zou zich geen raad weten met een geautomatiseerd systeem. De vragen zijn heel uiteenlopend en passen niet altijd binnen een vooraf bepaald kader.

Ook voor de arts blijft de relatie met de patiënt essentieel. AI voelt de emoties van de patiënt niet aan. Wat die menselijke dimensie in de huisartsgeneeskunde betreft, zijn we er nog niet.