Artsensyndicaten leggen andere nuances

De artsensyndicaten reageren genuanceerd op de uitslag van onze remgeld-poll. Ook bij politieke partijen leven diverse meningen over de mogelijke verhoging van het remgeld voor een raadpleging bij de huisarts.

Voor Marieke Geijsels, ondervoorzitter van ViaCaro, toont de poll aan dat veel artsen zich zorgen maken over de manier waarop onze gezondheidszorg vandaag georganiseerd en gefinancierd wordt. "Zij zien dagelijks voorbeelden van oneigenlijk zorggebruik, van zorg die onvoldoende wordt vergoed en van middelen die niet altijd terechtkomen waar ze de grootste meerwaarde creëren. Die bezorgdheden zijn terecht. De vraag is echter of een hoger remgeld de juiste oplossing is. Volgens ViaCaro is dat niet het geval."

"De uitdagingen in de gezondheidszorg vragen structurele hervormingen, zoals een hervorming van de nomenclatuur, een betere triage en een efficiëntere inzet van middelen. Een hogere financiële drempel voor patiënten pakt die problemen niet aan. Onderzoek wijst uit dat financieel remmen op zorg niet of zelfs averechts werkt. Huisartsgeneeskunde steunt vaak op opvolging in de tijd. Het advies 'kom binnen enkele dagen terug als het niet beter gaat' is een essentieel diagnostisch en therapeutisch instrument. We moeten vermijden dat patiënten noodzakelijke vervolgconsultaties uitstellen omdat ze opzien tegen de kostprijs."

"Bovendien mogen we niet vergeten wat een verhoging van het remgeld in essentie betekent: een bijkomende belasting voor mensen die ziek zijn. Dat staat haaks op het solidariteitsprincipe waarop onze Belgische gezondheidszorg is gebouwd. Wie de gezondheidszorg toekomstbestendig wil maken, moet de oorzaken van inefficiëntie aanpakken, niet de toegang tot zorg bemoeilijken."

"Artsen kiezen voor een verhoging van het remgeld bij gelijkblijvend ereloon", stelt Jos Vanhoof, voorzitter van het VAS, vast. "Dit zal mogelijk leiden tot een betere zelftriage voor zorg door de patiënt. Voor ons moet het budget dat hierdoor vrijkomt, besteed worden om de besparingen in de gezondheidszorg voor een stuk te compenseren."

In een eerdere nota stelde BVAS al voor om het remgeld voor raadplegingen te verdubbelen tot 2 euro voor VT-patiënten en 8 euro voor de andere patiënten. "Een maatregel die het mogelijk zou maken om de erelonen van artsen te vrijwaren, bij te dragen aan de budgettaire inspanning en patiënten op een redelijke manier te responsabiliseren voor hun zorggebruik, terwijl wie een verhoogde tegemoetkoming geniet extra beschermd blijft. Dit standpunt vindt ook weerklank in de resultaten van deze poll."

Kathleen Depoorter van meerderheidspartij N-VA vindt een verhoging van het remgeld absoluut verdedigbaar. "Uit de resultaten van de enquête blijkt duidelijk dat er ook bij de artsen draagvlak voor te vinden is. Om onze gezondheidszorg betaalbaar te houden voor de hele maatschappij is deze verhoging van remgeld absoluut geen overbodige luxe."

Het N-VA-kamerlid wijst erop dat de maximumfactuur de patiënt beschermt tegen te hoge geneeskundige kosten. "Het bedrag dat de patiënt betaalt voor een consultatie moet ook getuigen van voldoende respect voor de zorgverlener die geraadpleegd wordt. Door de remgelden te verhogen brengen we hierin meer balans en werken we tegelijk aan de budgettaire uitdaging in de volksgezondheid."

Bij coalitiepartner Vooruit luidt het net iets anders. "Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de eerstelijnszorg zijn voor Vooruit cruciaal. De eerstelijnszorg is ruimer dan de consultatie bij een huisarts waarbij het wel duidelijk moet zijn dat de consultatie bij een huisarts een primordiale rol speelt in de eerstelijnszorg. De discussie over een aanpassing - bijvoorbeeld een indexering - van het remgeld kan, maar het mag geen aanpassing zijn waardoor toegankelijkheid en betaalbaarheid in gevaar komen voor sommige bevolkingsgroepen. Dat is een absolute grens", zegt Jan Bertels.

Het Vooruit-kamerlid vindt het ook belangrijk dat er gekeken wordt naar de voorwaarden voor wie recht heeft op een verhoogde tegemoetkoming. "Wij pleiten al langer voor een vermogenstoets, waarbij gekeken wordt naar het vermogen van de patiënt. Zij die vermogend zijn, moeten geen verhoogde tegemoetkoming, en dus verlaagde tarieven, krijgen. Een discussie over een aanpassing van het remgeld kan, maar het mag ook geen bliksemafleider zijn om andere discussies te vermijden. We moeten blijven investeren en hervormen in onze gezondheidszorg."

De oppositiepartijen Groen en PVDA wijzen een remgeldverhoging resoluut af. Jeroen Van Lysebettens (Groen) is op zich niet verrast door de resultaten. "De impact van de verhoging van het remgeld ligt in de eerste plaats bij de patiënt. Ik ben wel degelijk bezorgd dat dit voor mensen een extra drempel zal opwerpen die zal leiden tot meer uitgestelde zorg en minder gezondheid. Zeker bij mensen die chronisch ziek zijn en/of meerdere consultaties nodig hebben, zal het er toe leiden dat meer mensen sneller tot de maximumfactuur komen."  

"Wat me verder zorgen baart, is dat de verhoging van het remgeld moet dienen om de algemene begroting te stutten. De inkomsten zouden niet dienen om de zorg te verbeteren, maar dienen louter en alleen als staatsinkomsten. Het zouden met andere woorden mensen zijn die de pech hebben ziek te zijn die voor middelen moeten zorgen die de begroting rechttrekken. In mijn ogen is het rechtvaardiger dat geld bij de sterkste schouders te zoeken." 

"Hoger remgeld bij de huisarts is geen goed idee", luidt het duidelijke standpunt van PVDA-kamerlid Natalie Eggermont. "Het is aantrekkelijk als quick-win, maar op lange termijn heeft dat budgettair net contraproductieve effecten. Het RIZIV waarschuwde daar expliciet voor in een advies aan de regering over een eventuele remgeldverhoging. Hoger remgeld in de eerste lijn kan leiden tot zorguitstel, waardoor problemen verergeren en we een verschuiving krijgen van goedkopere zorg naar duurdere ziekenhuiszorg. Dat is dezelfde waarschuwing die de cardiologen gaven bij de verhoging van het remgeld voor cholesterolverlagers. We riskeren die 'besparing' duur te betalen als mensen daardoor hun medicatie stopzetten en we meer beroertes en hartinfarcten krijgen." 

PVDA pleit voor net het omgekeerde. "Investeren in een toegankelijke eerste lijn levert op lange termijn besparingen op. Hetzelfde geldt voor investeringen in preventie. Wij hebben een wetsvoorstel voor gratis eerstelijnsgeneeskunde met een forfaitair model. Het RIZIV en het Rekenhof hebben ons wetsvoorstel doorgelicht en kwamen tot de conclusie dat het tot budgettair gezien tot besparingen leidt. Het Rekenhof schreef over ons wetsvoorstel dat 'door de snellere tenlasteneming ziekenhuizen zware en dure verstrekkingen als gevolg van niet-behandelde pathologieën zien dalen'. Die positieve impact zal vooral tot uiting komen bij personen die om financiële redenen niet naar de huisarts gaan. Anderzijds zal de betere tenlasteneming van patiënten door de huisartsen ook tot besparingen leiden. Dat zal vooral tot uiting komen in het feit dat minder patiënten naar de spoeddiensten zullen gaan voor problemen die door huisartsen kunnen worden aangepakt. Dat is helemaal geen utopie. Net omdat het besparend werkt, doen andere landen dat al: in Nederland, Duitsland en Denemarken betaal je als patiënt niets in de eerste lijn."

"Voor het Vlaams Belang is raken aan het remgeld niet de juiste keuze", zegt kamerlid Dominiek Sneppe. "We vinden toegankelijke en betaalbare zorg belangrijk en vinden dus het verdubbelen (of zelfs meer) van de remgelden bij de huisarts geen goed idee. De huisarts moet als eerstelijnszorgverstrekker net zeer toegankelijk zijn. We begrijpen dat er ook efficiëntiewinsten  (lees: besparingen) moeten volgen in de gezondheidszorg, maar moet dit uitgerekend in de eerstelijn en uitgerekend op de kap van de patiënt? Daarop antwoord Vlaams Belang resoluut ‘neen’."

Voor het Vlaams Belang liggen de besparingen elders. "Bespaar op het politieke systeem, op de migratiefactuur (onder andere op de zorgkosten van asielzoekers), scherm onze sociale zekerheid af van mensen die er nog geen cent aan hebben bijgedragen en splits onze sociale zekerheid want ook daar liggen miljarden voor het grijpen."