Symptomatische adenomyomatose: nut van een vaginale ring
Adenomyomatose is een frequente gynaecologische ziekte, die bekkenpijn, menorragieën, baarmoederhypertrofie, onvruchtbaarheid en verloskundige complicaties veroorzaakt. Bij gebrek aan een duidelijk therapeutisch beleid wordt vooral een symptomatische behandeling voorgeschreven. Het zou dan ook belangrijk zijn doeltreffende alternatieven te ontwikkelen die goed worden verdragen.
De hormoontherapie bestaat hoofdzakelijk in progestagenen, GnRH-analogen of een levonorgestrelspiraaltje. Sommige patiënten verdragen die echter niet goed als gevolg van de oestrogeensuppressie. Daarom gaat alsmaar meer belangstelling uit naar gecombineerde anticonceptiva, met name via vaginale weg.
Klinische en echografische verbetering
In 2025 is een prospectief observatieonderzoek gepubliceerd dat 42 vrouwen die continu een vaginale ring (vervanging om de drie weken zonder vrij interval) droegen, gedurende zes maanden heeft gevolgd. De evaluatiecriteria waren het baarmoedervolume, echografische tekenen van adenomyomatose en pijn (visuele analoge schaal).
Na zes maanden was het baarmoedervolume met gemiddeld 14,4% gedaald (p = 0,001) bij 92,9% van de patiënten. Ook de directe en indirecte echografische tekenen van adenomyomatose waren significant verminderd, samen met een verbetering van de menstruatiepijn (van 8,3 naar 3,9 op een visuele analoge schaal), de pijn tussen de menstruaties (van 7,0 naar 2,9) en de dyspareunie (van 6,6 naar 2,9 (p telkens = 0,001)). De verbetering van de menstruatiepijn correleerde met de inkrimping van het baarmoedervolume (p = 0,003). Dat wijst erop dat het gunstige effect niet alleen toe te schrijven is aan een controle van de symptomen.
Nog beperkte gegevens
Uit studies bij vrouwen met diepe endometriose weten we dat een vaginale ring de symptomen vermindert in vergelijking met een transdermale pleister, maar die gegevens kan je niet zomaar extrapoleren naar adenomyomatose. De auteurs herinneren eraan dat vaginale toediening mogelijke hogere hormoonspiegels in het bekken geeft dan toediening via systemische weg, zoals de literatuur aangeeft. Dat mechanisme zou ten dele kunnen bijdragen aan het waargenomen effect.
Voorzichtigheid is echter geboden bij de interpretatie van die resultaten. De studie is uitgevoerd bij een beperkt aantal patiënten en er was geen controlegroep zodat de werkzaamheid van een vaginale ring niet kon worden vergeleken met die van de standaardbehandelingen. De follow-up was bovendien vrij kort (zes maanden). Of het effect aanhoudt op lange termijn, moet dus nog worden onderzocht.
Een vaginale ring volgens een continu schema zou een optie kunnen zijn bij patiënten met symptomen die een voorbehoedsmiddel nodig hebben, vooral als alternatief voor progestagenen alleen. Verder onderzoek is wenselijk om de waarde van een vaginale ring in het therapeutische beleid te beoordelen.
Referenties:
1. Xholli A, Oppedisano F, Ferraro MF, et al. Vaginal contraception with NuvaRing decreases symptoms and uterine features of adenomyosis: A prospective evaluation. Contraception. 2025;150:111016. doi:10.1016/j.contraception.2025.111016.
2. Galati G, Ruggiero G, Grobberio A, Capri O, Pietrangeli D, Recine N, et al. The role of different medical therapies in the management of adenomyosis: a systematic review and meta-analysis. J Clin Med. 2024;13(11):3302. doi:10.3390/jcm13113302.
