CMV-infectie tijdens de zwangerschap: KCE-update 2026
Een cytomegalovirusinfectie is frequent en veroorzaakt meestal geen symptomen. Een CMV-infectie tijdens de zwangerschap kan echter een congenitale infectie met alle gevolgen van dien veroorzaken, vooral met auditieve en neurologische complicaties. Het KCE heeft in 2026 een update gepubliceerd van de richtlijnen voor diagnose, behandeling en follow-up van CMV-infectie tijdens de zwangerschap.
Tijdens 0,15-2% van de zwangerschappen treedt een CMV-primo-infectie op. Het risico op complicaties is hoger in het begin van de zwangerschap. Een niet-primaire infectie (heractivering van het virus of nieuwe stam) blijft mogelijk. Bij gebrek aan vaccin bestaat de preventie in hygiënische maatregelen (vooral blootstelling aan secreties van jonge kinderen vermijden). Bij een pasgeborene met symptomen kan valganciclovir (dat sinds april 2024 in België wordt terugbetaald) het risico op restletsels en vooral auditieve complicaties verkleinen.
Diagnose en behandeling
Bij gebrek aan voldoende bewijzen raadt het KCE geen systematische screening aan. Na het geven van informatie kan je echter één test aanvragen in het begin van de zwangerschap. Dat wordt veel gedaan hoewel de test sinds 2017 niet wordt terugbetaald.
Serologische tests (IgM, IgG) zijn niet betrouwbaar genoeg om een niet-primaire infectie te diagnosticeren (foutnegatieve en foutpositieve uitkomsten). Het KCE raadt dergelijke tests dan ook niet aan in die situatie, maar de diagnose van een primo-infectie (seroconversie) blijft belangrijk.
Bij een primo-infectie kan je snel een behandeling met valaciclovir in hoge dosering starten nog voor bevestiging van infectie van de foetus. In een gerandomiseerde studie daalde het risico op verticale transmissie met circa 70%, maar eigenlijk is daar nog niet voldoende informatie over. De behandeling (4 x 2 g/d tot 21 weken amenorroe en ≥ 7 weken na de infectie) is zwaar, wordt niet terugbetaald en kan bijwerkingen veroorzaken waaronder in zeldzame gevallen een acute nierinsufficiëntie. Er is onvoldoende bekend over het eventuele nut van valaciclovir bij een bewezen foetale infectie.
Vruchtwaterpunctie en follow-up
Een vruchtwaterpunctie is geïndiceerd om overdracht van de moeder op de foetus te documenteren. Die wordt over het algemeen uitgevoerd na 21 weken amenorroe na een primo-infectie van de moeder. Het KCE raadt aan geen punctie uit te voeren voor 18 weken amenorroe en ook niet minder dan 8 weken na infectie van de moeder, vooral bij niet-behandelde patiënten. Bij behandelde patiënten kan je een vruchtwaterpunctie uitvoeren vanaf 21 weken amenorroe en ≥ 7 weken na de infectie.
Als de patiënte een vruchtwaterpunctie weigert, is transfer naar een referentiecentrum voor een regelmatige echografie en MRI van de foetus wenselijk.
Als de vruchtwaterpunctie positief is, is er een hoger risico op restletsels. Daarom zijn frequente controles wenselijk (echografie om de 2-4 weken en MRI na 30-32 weken amenorroe). Bij een ernstige infectie kan een zwangerschapsonderbreking worden overwogen.
Als de vruchtwaterpunctie negatief is, is de situatie al bij al geruststellend. Bij niet-behandelde patiënten stelt het KCE voor niet stelselmatig een beeldvormingsonderzoek uit te voeren omdat het nut daarvan niet bewezen is en gezien het risico op foutpositieve uitkomsten. De gegevens over behandelde vrouwen zijn beperkt. Of grondige beeldvorming na een negatieve vruchtwaterpunctie zin heeft, is niet bekend.
Opmerking en referentie:
1. Deze klinische gids gaat niet over de systematische opsporing, maar gaat over situaties waarin een CMV-test wordt uitgevoerd. De GDG stelt laboratoriumcontroles voor voorafgaand aan en tijdens behandeling met valaciclovir en inschrijving in zwangerschapsregisters (BELpREG).
2. Costa E, Primus-de Jong C, Verleye L, Zeevaert R. Diagnose en behandeling van cmv tijdens de zwangerschap - prioritaire onderwerpen. KCE rapport 417A. Brussel: KCE; 2026. Te raadplegen op: https://kce.fgov.be/nl/diagnose-en-behandeling-van-cmv-tijdens-de-zwangerschap-prioritaire-onderwerpen