Borstkanker
Update SENOMAC-studie na vijf jaar: afzien van oksellymfeklierdissectie mogelijk
ASCO-CONGRES In de klinische praktijk wordt bij een aantal patiënten met een positieve schildwachtklier meestal afgezien van een oksellymfeklierdissectie. Er was echter nood aan aanvullende gegevens over patiënten die een mastectomie hadden ondergaan, en patiënten met een tumorstadium T3, twee populaties die weinig zijn vertegenwoordigd in de eerdere studies.
Op ASCO 2026 zijn de geüpdatete resultaten gepresenteerd van de fase III-studie SENOMAC over de totale overleving na vijf jaar follow-up en de functionele gevolgen van zo’n beleid.
Een oksellymfeklierdissectie is lange tijd de standaardbehandeling geweest in geval van een positieve schildwachtklier. Met een dissectie kan je de lymfeklieren weliswaar beter evalueren, maar zo’n dissectie heeft soms langdurige gevolgen, namelijk lymfoedeem, pijn, gevoelsstoornissen en functionele beperkingen van de arm.
Grote groep
De SENOMAC-studie is uitgevoerd bij 2.540 patiënten met een invasieve borstkanker stadium T1 tot T3 zonder klinische lymfadenopathieën (cNO) bij wie een of twee macrometastasen werden teruggevonden bij een biopsie van de schildwachtklier. De patiënten werden gerandomiseerd naar een aanvullende oksellymfeklierdissectie (n = 1.205) of geen verdere oksellymfeklierdissectie (n = 1.335).
De mediane leeftijd van de patiënten was 61 jaar. 93,6% van de tumoren had oestrogeenreceptoren (ER+) en bij 36,3% van de patiënten was een mastectomie uitgevoerd. Beide groepen hebben een adjuvante behandeling gekregen conform de in voege zijnde richtlijnen, met vaak bestraling van de regionale lymfeklierstreken. In vergelijking met historische studies zijn in de SENOMAC-studie veel patiënten opgenomen die een mastectomie hadden ondergaan, en patiënten met een tumorstadium T3 (> 5 cm), over wie veel minder te vinden is in de literatuur.
Vergelijkbare overleving na vijf jaar
Tijdens een mediane follow-up van 60,1 maanden zijn 203 patiënten overleden, van wie 74 aan borstkanker. De totale vijfjaarsoverleving was vergelijkbaar in de twee groepen: 93,4% na oksellymfeklierdissectie en 94,4% zonder oksellymfeklierdissectie. De borstkankerspecifieke overleving bedroeg respectievelijk 97,2% en 97,9%.
Bij de publicatie van de eerste resultaten in the New England Journal of Medicine in 2024 is geen significant verschil in recidief vastgesteld. Volgens een update van de resultaten van de SENOMAC-studie na een follow-up van vijf jaar op het congres van de ASCO 2026 heeft bredere okselchirurgie geen gunstig effect op de overleving bij patiënten met een of twee micrometastasen in de schildwachtklier.
Jana de Boniface onderstreept dat er maar weinig bekend was over patiënten die een mastectomie hadden ondergaan, en patiënten met een grotere tumor. Volgens de hoofdonderzoekster treedt de studie ook het idee bij dat okselchirurgie vooral nuttig is voor stadiëring.
'Volgens een update van de SENOMAC-studie na vijf jaar heeft bredere okselchirurgie geen positief effect op de overleving bij patiënten met een of twee macrometastasen in de schildwachtklier'
Complicaties tegengaan
Tijdens de studie werden de patiënten ook uitgenodigd de vragenlijsten Lymph-ICF en EORTC QLQ-BR23 in te vullen. Na één, drie en vijf jaar vertoonden de patiënten bij wie werd afgezien van een lymfeklierdissectie, een betere werking van de arm, minder symptomen en minder functionele beperkingen van de arm.
Er is echter geen statistisch significant verschil in de levenskwaliteit vastgesteld. Volgens dr. Jane Lowe Meisel, medisch oncologe aan het Winship Cancer Institute en experte in borstkanker van de ASCO, bevestigt de studie dat een oksellymfeklierdissectie ernstige functionele gevolgen kan hebben. Het lymfoedeem en de stoornissen van de arm kunnen langdurige invloed hebben op de beweeglijkheid, het lichaamsbeeld en het zelfbeeld na borstkanker. Volgens haar leert de SENOMAC-studie dat je die complicaties kunt tegengaan met behoud van de oncologische resultaten.
Referenties:
1. de Boniface J, Tvedskov TF, Rydén L, Szulkin R, Appelgren M, Reimer T, et al. Omission of completion axillary dissection in patients with breast cancer and sentinel lymph node macrometastases: Overall survival and patient-reported arm morbidity from the randomized SENOMAC trial. J Clin Oncol. 2026;44(17 Suppl):LBA503.
2. de Boniface J, Filtenborg Tvedskov T, Rydén L, Szulkin R, Reimer T, Kühn T, et al. Omitting Axillary Dissection in Breast Cancer with Sentinel-Node Metastases. N Engl J Med. 2024;390:1163-1175.