Bloedonderzoek als startpunt voor een gesprek over leefstijl
LEEFSTIJLVERANDERINGEN Preventie krijgt een steeds prominentere plaats binnen de gezondheidszorg, maar voor huisartsen blijft het een uitdaging om die ambitie te vertalen naar een gepersonaliseerd preventietraject. Met Synapse ontwikkelde huisarts dr. Paul Hanna samen met softwareontwikkelaar Nick van den Broek een digitaal platform dat bloedwaarden, biometrische gegevens en leefstijlinformatie samenbrengt. Het doel is patiënten meer inzicht te geven in hun gezondheid en hen, onder begeleiding van hun huisarts, aan te zetten tot duurzame leefstijlveranderingen.
Paul Hanna: "Ik loop al langer rond met het idee dat we als sector meer zouden moeten investeren in preventie en een proactievere vorm van geneeskunde. Mijn eerste contact met de praktijk was in mijn eerste jaar geneeskunde tijdens een stage op de dienst neurologie, waar patiënten herstelden van een CVA. We deden er alles aan om hun levenskwaliteit zo goed mogelijk te ondersteunen, met onder meer psychologische begeleiding, kinesitherapie en medicatie. Toch viel het mij op dat een deel van die patiënten er ondanks hun invaliderende situatie toch nog steeds bleven roken. Ik vroeg me toen af hoeveel we voor deze patiënten hadden kunnen betekenen als we hen jaren eerder hadden begeleid bij het ontwikkelen van gezondere gewoontes.”
Vanuit die gedachte besloot dr. Hanna samen met softwareontwikkelaar Nick van den Broek een toepassing te ontwikkelen die preventie toegankelijker moet maken voor zowel patiënt als zorgverlener. “Ik zocht naar een manier om de interactie tussen beiden te versterken. Leefstijlaanpassingen vormen in mijn ogen de basis van een goede gezondheid, maar als huisarts beschikken we vaak over onvoldoende tijd en instrumenten om die begeleiding op de individuele patiënt af te stemmen.”
Daarnaast zag Paul Hanna mogelijkheden om meer uit een bloedonderzoek te halen. “We kijken vaak naar afzonderlijke bloedwaarden, terwijl hun onderlinge samenhang al veel vroeger aanknopingspunten kan bieden voor preventie. Die kennis bestaat, maar is in de huisartsenpraktijk niet altijd eenvoudig toe te passen. We missen bovendien inzicht in de leefstijl van de patiënt om de informatie uit een bloedafname te vertalen naar gerichte leefstijlbegeleiding. Daardoor ligt de nadruk bij bloedonderzoek vandaag vaak op de vraag of medicatie al nodig is, terwijl de resultaten ook kansen bieden om vroeger met leefstijl aan de slag te gaan.”
Zo ontstond het idee om gegevens uit bloedonderzoek te combineren met biometrische parameters, zoals buikomtrek, bloeddruk, gewicht en lengte, en een uitgebreide leefstijlanamnese. Die informatie wordt vervolgens samengebracht in een patiëntendashboard, dat een virtuele weergave biedt van de gezondheidstoestand van de patiënt.
Patiënt motiveren
“Met het dashboard helpen we patiënten hun gezondheid beter te begrijpen. Die inzichten vertalen we naar concrete stappen om samen met hun huisarts aan hun leefstijl te werken en veranderingen vol te houden. Wanneer we bijvoorbeeld tekenen van metabole ontregeling vaststellen bij iemand die veel frisdrank drinkt, kunnen we die persoon via het platform stimuleren om dat gebruik af te bouwen. Hetzelfde geldt voor meer lichaamsbeweging of een gezonder voedingspatroon. Door die informatie toegankelijk te presenteren, willen we patiënten concrete handvatten bieden om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun gezondheid.”
Naast de fysieke gezondheid krijgt ook het mentale welzijn van de patiënt aandacht. “Wanneer patiënten geconfronteerd worden met allerlei rode scores of alarmsignalen, kan dat een averechts effect hebben. Het is uitdrukkelijk niet onze bedoeling om overmedicalisering of overdiagnostiek in de hand te werken. Daarom koppelen we de resultaten steeds aan concrete, haalbare adviezen waarmee de patiënt zelf aan de slag kan. Een afwijkende score kan confronterend zijn, maar het is belangrijk dat iemand vervolgens ook de nodige handvatten krijgt om daar iets aan te doen.”
Verlengstuk
Dr. Hanna benadrukt dat Synapse in de eerste plaats bedoeld is als verlengstuk van de huisarts. De toepassing is dan ook niet ontworpen om los van een zorgverlener te worden gebruikt. “We willen met Synapse juist de interactie tussen patiënt en zorgverlener versterken. Een belangrijk uitgangspunt is dat de therapeutische vrijheid volledig bij de arts blijft. Het platform legt geen verplichtingen op rond laboratoriumonderzoek, medicatievoorschriften of het opstarten van behandelingen. Die beslissingen blijven uitsluitend de verantwoordelijkheid van de behandelende arts.”
Ook transparantie over de verwerking en interpretatie van de gegevens is volgens dr. Hanna een belangrijk uitgangspunt. “De huisarts kan steeds nagaan op welke wetenschappelijke literatuur onze analyses zijn gebaseerd en welke formules daarbij worden gebruikt. De onderliggende publicaties zijn eveneens via het platform te raadplegen.”
“De technologische mogelijkheden zijn vandaag beschikbaar. De uitdaging bestaat erin die op een laagdrempelige manier bij de patiënt te brengen, zodat die er daadwerkelijk mee aan de slag kan. Vervolgens blijft de dialoog met de arts of zorgverlener onmisbaar. Wat vindt de patiënt van de resultaten? Begrijpt die wat ze betekenen? En is hij of zij bereid om op basis daarvan veranderingen door te voeren? Door die gesprekken te ondersteunen, hopen we met Synapse patiënten stapsgewijs te begeleiden naar duurzame leefstijlveranderingen”, besluit Paul Hanna.
>> Meer info: synapse-lifestyle.com
