Update farmacotherapie bij obesitas
EASD-CONGRES Preventie van obesitas als een van de sleutels om de pandemie van type 2-diabetes aan te pakken.
Dat obesitas, metabool syndroom en type 2-diabetes (T2D) hand in hand gaan is een open deur intrappen. Ondertussen weten we dat obesitas een chronische aandoening is die om een chronische behandeling vraagt. Het is dan ook niet te verwonderen dat er op het recente EASD-congres(1) in Milaan meerdere sessies aan werden gewijd. We zetten een aantal updates op een rijtje.
Op weg naar 25% gewichtsreductie
Tien jaar geleden leidde medicatie tegen obesitas tot een gewichtsverlies van minder dan 10%. In de huidige fase 3-onderzoeken met nieuwe producten ligt dit inmiddels rond 25%. Naast ‘meer’ wordt ook ‘beter’ gewichtsverlies belangrijk: behoud van spiermassa, minder bijwerkingen, minder reboundeffect en een positief effect op andere organen.
Triple agonisme
Retatrutide is een triple agonist van GIP-, GLP-1- en glucagonreceptoren en toonde in studies tot op heden het grootste gewichtsverlies.(2) In de TRIUMPH-1-studie bij mensen met obesitas was de gewichtsreductie 25,0% (dosis van 12 mg). Op EASD werden de resultaten voorgesteld van de TRIUMPH-2-studie bij obesitas of overgewicht én T2D. Er werd een gemiddeld gewichtsverlies van 20,8% gezien met een daling van het HbA1c met 1,6% na 80 weken. Meer dan de helft voldeed niet langer aan de BMI-criteria voor obesitas en tot 40% bereikte een HbA1c-waarde lager dan 5,7%.
Amyline: nieuwe speler
Amyline (islet amyloid polypeptide) wordt samen met insuline door de bètacellen gesecreteerd. Het vertraagt de maaglediging, remt de glucagonproductie en stimuleert het saturatiegevoel. Het wordt als monotherapie ontwikkeld onder de naam petrelintide.
Tijdens EASD werden de resultaten gepresenteerd van de ZUPREME 1-studie, die gelijktijdig werd gepubliceerd in The Lancet Diabetes & Endocrinology. (3) Na 42 weken was er een gemiddeld gewichtsverlies van 10,7% vs. 1,7% in de placebogroep. Interessant aan deze molecule is de goede tolerantie: gastro-intestinale bijwerkingen zijn quasi vergelijkbaar met placebo, en bij de maximaal effectieve dosis zag men geen braken, evenmin waren er stopzettingen omwille van maag-darmklachten. Ondertussen werd een registratiestudie gestart voor petrelintide als monotherapie. Daarnaast staat er een fase 2-studie op de agenda die petrelintide combineert met enicepatide (een GLP-1/GIP-receptoragonist).
Amyline in combinatie met GLP-1-RA
Voor CagriSema (cagrilintide + semaglutide) werd al een dossier bij de FDA ingediend, en wordt eind 2026 een beslissing verwacht. Tijdens EASD werden nieuwe gegevens getoond die verder gaan dan gewichtsverlies en glykemiecontrole. (4)
- Vermindering van food noise
Onderzoek met functionele MRI (fMRI) toonde een veranderde hersenrespons op calorierijke voedselprikkels in gebieden die gelinkt zijn aan beloning, genot en zelfbeheersing. Deelnemers rapporteerden minder trek en minder voedselgerelateerde gedachten (food noise), wat resulteerde in een gewichtsverlies van 22,4% ten opzichte van placebo na 52 weken.
- Afname van orgaanvet
Een MRI-substudie van REIMAGINE 1 toonde een significante vermindering van de viscerale vetmasse, specifiek ter hoogte van de lever en pancreas. - Behoud van botdensiteit
Bij drastisch gewichtsverlies is er vaak vrees voor het verlies van botmassa. Een post-hoc analyse van de REIMAGINE 2-studie (68 weken) toonde een behoud van de botkwaliteit, mogelijk te verklaren door de binding aan calcitoninereceptoren.
Amyline in combinatie met GLP-1-RA/GIP
Nieuwe data tonen bij volwassenen met obesitas of overgewicht en T2D dat de combinatie van 9 mg eloralintide + 15 mg tirzepatide (eloraTZP) na 48 weken een gemiddeld gewichtsverlies geeft van 23,3%, tegenover 14,8% met 15 mg tirzepatide alleen. HbA1c daalde met 2,9% tegenover 2,4%. Wel lag het percentage patiënten dat de behandeling staakte vanwege bijwerkingen tussen 10,8% en 27,0%, tegenover 2,9% bij tirzepatide. (5)
'Het aanbod van farmacotherapie tegen obesitas wordt elke dag groter.'
Survodutide
Survodutide (6) is een duale glucagon-/GLP-1-receptoragonist waarvan de resultaten van een fase 3-studie bij volwassenen met type 2-diabetes en een BMI van 27 of hoger, werden gedeeld. Na 76 weken was de gemiddelde gewichtsreductie 8,2% (dosis van 3,6 mg) en 9,8% (6,0 mg). De gemiddelde reductie van HbA1c was 0,8 tot 0,9%. De studie toonde daarnaast een significante afname van lever- en visceraal vet.
Behoud van spiermassa
Nieuw onderzoek toont dat trevogrumab (Trevo), een myostatineremmer, het verlies van vetvrije massa (gemeten met DXA) tijdens behandeling met semaglutide met 50% kan verminderen. MRI toonde dat gelijktijdige behandeling met semaglutide en Trevo het spierverlies met 69-72% verminderde, vergeleken met semaglutide alleen. Daarnaast zag men met trevogrumab een groter behoud van vetvrije massa dan wat er is gerapporteerd bij gebruik van GLP-1-RA’s, aangevuld met matige tot intense lichaamsbeweging.
Nieuw concept voor gewichtsverlies
Op EASD werd een first-in-class injectie (CBL-514) voorgesteld (7), die een selectieve apoptose induceert van adipocyten, terwijl andere cellen ongemoeid blijven. In fase 2-onderzoek verminderde het product zowel het volume van subcutaan als visceraal vetweefsel. Er werd meer gewicht verloren wanneer het geneesmiddel samen met tirzepatide werd toegediend. De gegevens suggereren verder dat het helpt om de gewichtstoename na stopzetten van GLP-1-RA's te beperken. De hypothese is dat de vermindering van het aantal vetcellen de hoeveelheid vet die opnieuw kan worden opgeslagen beperkt, waardoor gewichtstoename wordt afgeremd.
Niet limitatief
Deze update is niet limitatief. Tijdens EASD 2026 kwamen nog andere moleculen aan bod wat aantoont dat het aanbod van farmacotherapie tegen obesitas elke dag groter wordt. Dat kan de patiënten enkel ten goede komen en effent ook hier het pad naar een gepersonaliseerde aanpak.
Referenties:
1. EASD congress: data gepresenteerd tijdens EASD 2026 Milaan of gecommuniceerd via persberichten
2. Bellido V, et al. Retatrutide in adults with obesity and type 2 diabetes (TRIUMPH-2): a double-blind, parallel-group, randomized, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet. 2026 Sep 29:S0140-6736(26)01861-1.
3. Garvey WT, et al. Petrelintide, a human amylin analogue for the treatment of obesity (ZUPREME 1): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 2 trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2026 Sep 29:S2213-8587(26)00213-5.
4. CagriSema Cuts 'Food Noise' on fMRI and Reduces Organ Fat in EASD 2026 Data. https://trial.medpath.com/news/cagrisema-cuts-food-noise-on-fmri-and-reduces-organ-fat-in-easd-2026-data
5. EASD 2026: Lilly’s amylin-tirzepatide combo beats its weight loss drug alone. https://www.clinicaltrialsarena.com/news/easd-2026-lillys-amylin-tirzepatide-combo-beats-its-weight-loss-drug-alone/
6. Survodutide Once Weekly in Adults with Obesity and Type 2 Diabetes. Presented at EASD and published on October 1, 2026, at NEJM.org.
7. Oral poster presentation ADA/EASD: https://drive.google.com/file/d/1TMyoFYvmSMCX2ti4CwiqvCshIhrxHETF/view?pli=1