Integratie van modellen van gespecialiseerde geriatrische zorg bij chirurgische patiënten
Chirurgie bij oudere patiënten veroorzaakt vaker postoperatieve complicaties. Die patiënten verblijven ook vaak langer in het ziekenhuis en vertonen vaker een achteruitgang van hun cognitieve functies. Er bestaan tal van modellen van geriatrische zorg, die zijn ontwikkeld om die uitdagingen aan te gaan.
Onlangs is in de Journal of Advanced Nursing een explorerend overzichtsartikel verschenen dat geïntegreerde modellen van geriatrische zorg in een chirurgische context heeft geëvalueerd bij 65-plussers. De auteurs hebben daarvoor meer dan 2700 publicaties doorgenomen. Voor hun overzichtsartikel hebben ze 81 relevante studies geselecteerd die programma’s van een geïntegreerde behandeling door geriatrische en chirurgische teams beschrijven. De meeste modellen omvatten een nauwe multidisciplinaire samenwerking, vaak tussen chirurgen, geriaters en gespecialiseerde verpleegkundigen, en een volledige geriatrische evaluatie in het ziekenhuis voor, tijdens of na de operatie. 57% van de programma’s betrof orthopedische chirurgie. Die laatste is dus erg belangrijk in de interventionele geriatrie.
Beter ontwikkelde modellen in de orthopedie
In bijna 90% van de beschreven modellen maakten geriaters deel uit van het zorgteam en in 38% maakten verpleegkundigen gespecialiseerd in geriatrie er deel van uit. Die verpleegkundigen zijn essentieel om de zorg te coördineren en de interventies te optimaliseren. De meeste modellen gebruikten de Comprehensive Geriatric Assessment (CGA) als tool om de functionele, cognitieve, nutritionele en psychosociale zwaktes te evalueren.
De studies verschilden onderling echter sterk qua studieopzet, samenstelling van de teams en integratie van de geriatrische diensten. De modellen zijn ook minder ontwikkeld of minder goed gedocumenteerd buiten de orthopedie. Dat zou nochtans ook belangrijk zijn in de algemene en de abdominale chirurgie. Bij die chirurgie zou gespecialiseerde geriatrische zorg waarschijnlijk even significant kunnen zijn, maar dat is minder onderzocht.
Werkpunten
Het overzichtsartikel beschrijft ook dat gespecialiseerde verpleegkundigen en artsen alsmaar belangrijker worden om de continuïteit van de zorg te verbeteren, complexe comorbiditeiten aan te pakken en postoperatieve complicaties (zoals delirium, verlies van autonomie en malnutritie) tegen te gaan.
In hun conclusies raden de auteurs aan die modellen verder rigoureus uit te werken, de definities en kwaliteitsindicatoren te harmoniseren en de impact ervan op de klinische resultaten, de ervaring van de patiënt én de kosten voor gezondheidszorg te evalueren.
Referentie:
Hughes S, Bui U, Douglas C, Taylor A. Geriatric Models of Surgical Care: A Scoping Review. J Adv Nurs. 2026 Feb 2. doi: 10.1111/jan.70518
