Aanvullende analyse van de REPRIEVE-studie
Hebben hiv-dragers die een statine krijgen, hypertensie?
Op de AIDS Conference 2023 heeft prof. Steven Grinspoon (USA) na de presentatie van de resultaten van de REPRIEVE-studie een enorm applaus gekregen. Voor het eerst toonde een studie aan dat een behandeling met een statine de incidentie van ernstige cardiovasculaire accidenten (MACE) bij hiv-dragers die een antiretrovirale behandeling krijgen, verlaagt (in casu met 35%).
Op grond van die studie is de klinische praktijkvoering veranderd. Daarna zijn nog aanvullende analyses van de REPRIEVE-studie gepubliceerd. Op de CROI 2026 zijn nieuwe gegevens(1) gepresenteerd over de incidentie van hypertensie bij hiv-dragers die een statine krijgen, en de link met MACE.
Hiv-dragers lopen een tweemaal hoger cardiovasculair risico dan hiv-negatieve mensen. Dat is toe te schrijven aan drie factoren: het virus (dat een persisterende ontstekingstoestand onderhoudt), de behandeling zelf (ook al zijn de nieuwe geneesmiddelen veiliger) en de patiënten zelf (gezien hun leeftijd, hun levensstijl, comorbiditeiten enz.).
In de REPRIEVE-studie(2) verlaagde pitavastatine de cardiovasculaire morbiditeit en mortaliteit bij hiv-dragers met een gering cardiovasculair risico drastisch. Hypertensie is een belangrijke cardiovasculaire risicofactor. Het risico op optreden van hypertensie (incidente hypertensie) is lager bij seronegatieve patiënten die worden behandeld met een statine. Hoe is dat bij hiv-dragers?
Een statine verlaagt het risico op optreden van hypertensie met 17%
In de REPRIEVE-studie werd ‘incidente’ hypertensie gedefinieerd als een nieuwe klinische diagnose (SBD ≥ 140 mmHg of DBD ≥ 90 mmHg bij minstens twee metingen) of starten van een bloeddrukverlagende behandeling. Tijdens een mediane follow-up van vijf jaar hebben 668 (13,4%) van de 4.989 hiv-dragers hypertensie ontwikkeld (27,1/1.000 patiëntjaren).
De incidentie was lager in de statinegroep dan in de placebogroep (respectievelijk 24,7 en 29,5/1.000 patiëntjaren). De frequentie van optreden van hypertensie was 17% lager in de pitavastatinegroep dan in de placebogroep (HR = 0,83) en dat was ook zo in de subgroepen (volgens de leeftijd, het geslacht, de BMI,…). Na correctie voor het cardiovasculaire risico bij inclusie in de studie correleerde een incidente hypertensie met een meer dan tweemaal hoger risico op MACE (HR = 2,1), ongeacht de behandeling.
Is de bloeddruk bij behandelde hiv-dragers onder controle?
Voorspellers van hypertensie zijn een hogere leeftijd, een hoge bloeddruk, een hoge BMI, een metabool syndroom, het zwarte ras in rijke landen en het totale gewicht van de ziekte (en dat laatste verschilt van land tot land). 87% van de hiv-dragers met incidente hypertensie heeft een bloeddrukverlagende behandeling gekregen. Bij 60% was de bloeddruk tijdens het eerste jaar onder controle (SBD < 140 mmHg en DBD< 90 mmHg) en bij meer dan 70% was de bloeddruk onder controle na twee en na vier jaar. Bij circa 30% was de bloeddruk niet onder controle.
Controle van de bloeddruk is belangrijk
In deze aanvullende analyse van de REPRIEVE-studie verlaagde pitavastatine de incidentie van incidente hypertensie. Optreden van hypertensie correleerde sterk met een hogere incidentie van MACE, los van de inname van een statine. De studie leert dus dat statines het optreden van hypertensie tegengaan en dat een incidente hypertensie het risico op MACE bij hiv-dragers verhoogt.
Referenties:
1.Martinez E, et al. CROI 2026;#118. Incident Hypertension in REPRIEVE: Risk Factors, Pitavastatin Effect &CardiovascularConsequences. https://watch.croiwebcasts.org/2026croi/ap/55048
2.Grinspoon SK, et al. PitavastatintoPreventCardiovascularDisease in HIV Infection. N Engl J Med 2023 Aug 24;389(8):687-699. doi: 10.1056/NEJMoa2304146.
