Azitromycine bij kinderen met een ernstige acute wheezing
Acute wheezing is een frequente reden tot consultatie en ziekenhuisopname van heel jonge kinderen. Volgens meerdere studies spelen bacteriën die in de bovenste luchtwegen zitten, mee bij de pathofysiologie van die wheezing. Daarom worden macroliden als adjuvante behandeling onderzocht. De AZ-SWED-studie van Denninghoff et al., die in the New England Journal of Medicine is gepubliceerd, is een grote gerandomiseerde studie die azitromycine heeft onderzocht bij kinderen die op de spoedafdeling werden gezien wegens een matig ernstige tot ernstige wheezing.
De studie is uitgevoerd bij 840 kinderen van 18-59 maanden die werden gezien wegens een episode van wheezing met een PRAM-score ≥ 4. De patiënten werden gerandomiseerd naar azitromycine (12 mg/kg/d gedurende vijf dagen) of een placebo boven op de standaardbehandeling (luchtwegverwijders en systemische corticosteroïden). De resultaten werden gestratificeerd volgens kolonisatie van de nasofarynx door Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis of Streptococcus pneumoniae. Het primaire eindpunt was de ADYC-score (Asthma Flare-up Diary for Young Children) tijdens de eerste vijf dagen na de randomisatie.
Geen bewezen klinische effecten
Bij 62% van de kinderen werd minstens één van de bovenvermelde drie bacteriën in de neuskeelholte aangetroffen. Bij 72,5% van de kinderen werd vooral een rhinovirus teruggevonden. Bijna de helft van de kinderen werd in het ziekenhuis opgenomen. Het ging dus om kinderen met een ernstig ziektebeeld.
Ondanks de hoge prevalentie van bacteriële kolonisatie verminderde azitromycine de klinische ernst van de episoden niet. Bij de kinderen met bacteriën in de neuskeelholte bedroeg de ADYC-score gemiddeld 10,34 in de azitromycinegroep en 10,39 in de placebogroep (p = 0,70). Soortgelijke resultaten werden waargenomen bij de kinderen zonder gedocumenteerde bacteriële kolonisatie. De vorsers hebben evenmin een verschil in de duur van het verblijf op de spoedafdeling, de duur van een ziekenhuisopname of de incidentie van nieuwe consultatie binnen 72 uur vastgesteld.
Na een vooraf geplande tussentijdse analyse is de studie voortijdig stopgezet wegens futiliteit, omdat de kans dat toch nog gunstige klinische effecten zouden kunnen worden aangetoond, zeer laag werd geschat.
De rol van bacteriële kolonisatie wordt waarschijnlijk overschat
Een van de interessantste resultaten van de studie is het contrast tussen microbiologische werkzaamheid en het achterwege blijven van klinisch effect. Bij de kinderen met een bacteriële kolonisatie van de nasofarynx verdwenen die bacteriën bij 58,7% van de kinderen van de azitromycinegroep en bij 11,4% van de kinderen van de placebogroep. Er werd echter geen verschil in verbetering van de symptomen waargenomen.
Dat wijst erop dat de aanwezigheid van die bacteriën waarschijnlijk geen belangrijke determinant is van de klinische ernst van die episoden van wheezing. De auteurs schrijven ook dat azitromycine in eerdere ambulante studies die een gunstig effect hebben aangetoond, in een zeer vroeg stadium werd toegediend, soms al van bij de eerste tekenen van een luchtweginfectie.
De kinderen in de AZ-SWED-studie daarentegen vertoonden al een matig ernstige tot ernstige wheezing, waarvoor een dringende behandeling vereist was. Die kinderen vertoonden dus waarschijnlijk verder gevorderde ontstekingsverschijnselen, die mogelijk minder reversibel waren.
De studie pleit dus niet voor systematische toediening van azitromycine bij kinderen die zich op een spoedafdeling aanmelden wegens matig ernstige tot ernstige wheezing, zelfs in geval van een bewezen bacteriële kolonisatie. De studie treedt het huidige beleid inzake antibiotica bij kinderen met een luchtwegziekte bij.
Referenties:
1. Denninghoff KR, Casper TC, Zorc JJ, et al. Azithromycin for Preschoolers with Wheezing in the Emergency Department. N Engl J Med. 2026. doi:10.1056/NEJMoa2516505.
2. Bacharier LB, Guilbert TW, Mauger DT, et al. Early Administration of Azithromycin and Prevention of Severe Lower Respiratory Tract Illnesses in Preschool Children. JAMA. 2015;314(19):2034-2044. doi:10.1001/jama.2015.13896.