Procalcitonine in 2026: nuttige biomarker of overbodige test?

De centrale, controversiële vraag is: moeten we procalcitonine routinematig gaan gebruiken, of niet? De pediatrische richtlijnen zijn nog niet eenduidig. Op het EAPS 2026 zetten twee Europese experts een aantal standpunten uiteen.

PCT bij kinderen met sepsis

Bij volwassen gehospitaliseerde sepsispatiënten werd duidelijk dat de dagelijkse meting van procalcitonine (PCT) zinvol kan zijn om de duur van een antibioticumbehandeling bescheiden maar veilig te verkorten, t.o.v. de standaardzorg.⁽¹⁾ Met een protocol dat dagelijks werd aangestuurd door de CRP-waarden, was dat alvast niet mogelijk. De vraag is nu wat de PCT-biomarker precies kan bijdragen voor kinderen met sepsis.

In 2025 verscheen de grootschalige BATCH-randomized trial⁽²⁾ bij gehospitaliseerde kinderen met een vermoedelijke of bewezen bacteriële infectie. Daaruit bleek dat de toevoeging van een PCT-gestuurd algoritme (aan de gebruikelijke zorg) de IV-antibioticaduur niet relevant verkortte. Sturing met PCT was ook niet kosteneffectief.

Prof. Pierre Tissières (AP-HP Paris-Saclay University), kinderarts-intensivist en coördinator van de ‘Paris South Pediatric Shock Center’, schreef mee aan de geüpdatete 2026 Paediatric Surviving Sepsis Campaign International Guidelines⁽³⁾. Die richtlijnen voor pediatrische sepsis en septische shock zijn opgesteld door een internationaal, multidisciplinair panel van 68 experts. Het gaat om 61 evidence-based aanbevelingen, waaronder 20 nieuwe in 2026, gericht op de herkenning en behandeling van levensbedreigende orgaandisfunctie bij kinderen. Die SSC 2026-richtlijnen adviseren PCT niet routinematig te gebruiken om de-escalatie van antibiotica te sturen binnen deze pediatrische populatie.

Zelf is Pierre Tissières wat genuanceerder. Hij stelt dat we de robuuste bewijskracht van deze marker die bij volwassenen resultaat geeft, mee in rekening moeten nemen bij het interpreteren van pediatrische studies en aanbevelingen rond PCT.

PCT bij koorts zonder duidelijke focus

Prof. Christèle Gras Le Guen, kinderarts-intensivist in het universitair hospitaal van Nantes, gaat zelfs een stapje verder. Zij pleit ervoor om PCT wél routinematig in te zetten bij jonge kinderen met koorts zonder duidelijke focus, meer bepaald als onderdeel van een klinische multidimensionale beslisregel (het DIAFEVER-algoritme).⁽⁴⁾ In die context zou sturing met PCT wel degelijk leiden tot minder antibioticavoorschriften, meer bepaald een daling van 38,0% naar 26,2%, zonder dat er aanwijzingen zijn voor slechtere klinische uitkomsten. De specialiste stelt dat we hiermee ongepast antibioticagebruik kunnen terugdringen. Deze Europese studie, waaraan bijna 5.000 kinderen (van één week tot 36 maanden oud) vanuit 25 pediatrische spoedafdelingen deelnamen, toont dus wel de potentiële winst aan van PCT.