Colorectale kanker: het tijdperk van een moleculair geselecteerde behandeling

ASCO-CONGRES Op ASCO 2026 is opnieuw duidelijk geworden dat de aanpak van colorectale kanker sterk aan het veranderen is. Bij een gemetastaseerde of plaatselijk gevorderde colorectale kanker hangt de behandeling nu af van het moleculaire profiel. Drie situaties, die de evolutie perfect illustreren, zijn: gemetastaseerde colorectale kanker met een BRAF V600E-mutatie, gemetastaseerde HER2-positieve colorectale kanker en plaatselijke colorectale kanker met een hoge microsatellietinstabiliteit/dMMR die wordt behandeld met immunotherapie.⁽¹⁾ 

Caroline Vrancken - 8 juni 2026

BRAF V600E: encorafenib, EGFR-antagonist en chemotherapie als eerstelijnstherapie

De behandeling van gemetastaseerde colorectale kanker met de BRAF V600E-mutatie is de laatste jaren snel veranderd, aldus prof. Ciombor, dankzij studies zoals BEACON en BREAKWATER.⁽¹⁾ De BEACON-studie heeft de werkzaamheid van een combinatie van encorafenib plus cetuximab als tweede- of derdelijnstherapie aangetoond: stijging van de totale overleving, het percentage objectieve respons en de progressievrije overleving in vergelijking met de standaardbehandeling.⁽²⁾

De BREAKWATER-studie heeft encorafenib en cetuximab plus chemotherapie op basis van 5-FU als eerstelijnstherapie onderzocht. De mediane totale overleving bedroeg 30,3 maanden in de groep die werd behandeld met encorafenib, cetuximab en mFOLFOX6, en 15,1 maanden in de controlegroep die de standaardbehandeling kreeg.^(1,3)

Cohorte 3 in de BREAKWATER-studie werd behandeld met een combinatie van encorafenib, cetuximab en FOLFIRI, die werd vergeleken met FOLFIRI met of zonder bevacizumab. Het percentage objectieve respons bedroeg respectievelijk 64,4% en 39,2%. In de experimentele groep is slechts bij één patiënt noch een respons noch een stabilisering van de ziekte vastgesteld, met tumorprogressie tijdens de follow-up. De mediane progressievrije overleving was bijna dubbel zo hoog: 15,2 versus 8,3 maanden (HR 0,44).

Op het ogenblik van de analyse was de mediane totale overleving nog niet bereikt in de experimentele groep en bedroeg die 20,3 maanden in de controlegroep (HR 0,56).^(1,4) Geen nieuwe veiligheidsproblemen zijn opgetreden met de combinatie encorafenib, cetuximab en FOLFIRI. Volgens prof. Ciombor hebben die patiënten wel iets vaker gastro-intestinale bijwerkingen en gewrichtspijn ontwikkeld, maar al bij al konden de bijwerkingen goed worden opgevangen.^(1,4) Die optie lijkt dus relevant voor patiënten bij wie chemotherapie met oxaliplatine niet geïndiceerd is.⁽¹⁾

Een gemetastaseerde colorectale kanker met een BRAF V600E-mutatie wordt daarom voortaan behandeld met encorafenib, cetuximab of panitumumab en chemotherapie met 5-FU, FOLFOX of FOLFIRI.^(1,5)

HER2: meerdere opties, maar volgorde nog niet duidelijk

Er bestaan meerdere schema’s voor toediening van HER2-antagonisten bij de behandeling van gemetastaseerde HER2-positieve colorectale kanker. De vraag rijst dan ook: “Wat is de optimale volgorde van de behandeling?”⁽¹⁾ De MOUNTAINEER-studie heeft aangetoond dat een combinatie van tucatinib en trastuzumab doeltreffend is bij patiënten met een HER2-positieve colorectale kanker zonder RAS-mutatie die niet reageert op chemotherapie.

In die populatie bedroeg het percentage objectieve respons bij een onafhankelijke evaluatie na een mediane follow-up van 32,4 maanden 39,3%. De mediane duur van de respons bedroeg 15,2 maanden. De mediane progressievrije overleving bedroeg 8,1 maanden en de mediane totale overleving 23,9 maanden. Het schema was doeltreffend, ongeacht de methode voor opsporing van HER2 (immunohistochemie, in-situ-hybridisatie, sequencing van een nieuwe generatie of bloedonderzoeken).^(1,6)

De HORIZON-CRC01-studie heeft trastuzumab rezetecan, een geconjugeerde antistof, onderzocht bij patiënten met een gevorderde HER2-positieve kanker zonder RAS- of RAF-mutatie die niet reageerde op chemotherapie. Een eerdere behandeling met een HER2-antagonist was geen uitsluitingscriterium. In elke groep had 18% van de patiënten al een HER2-antagonist gekregen. De mediane progressievrije overleving was 5,5 maanden met trastuzumab rezetecan en 2,8 maanden met de standaardbehandeling (hazard ratio, HR: 0,33). Het percentage objectieve respons bij een onafhankelijke evaluatie bedroeg respectievelijk 40,7% en 4,5%.^(1,7) 

De incidentie van cytopenie was lager bij behandeling met de geconjugeerde antistof, maar die patiënten hebben wel meer gastro-intestinale bijwerkingen ontwikkeld. Al bij al was het veiligheidsprofiel gunstig.⁽¹⁾

MSI-H/dMMR: de immunotherapie sneller onderbreken?

Op het congres van de ASCO is ook gesproken over de optimale duur van de immunotherapie na een complete klinische respons bij patiënten met een MSI-H/dMMR colorectale kanker, d.w.z. een colorectale kanker met een hoge microsatellietinstabiliteit en/of een deficit van het systeem dat DNA-schade herstelt. De vorsers hebben een cohortonderzoek uitgevoerd bij wie een complete remissie was verkregen dankzij behandeling met een PD-1-antagonist. De meeste patiënten hadden een plaatselijke tumor, een minderheid van de patiënten bevond zich in stadium IV. Na bevestiging van de complete klinische remissie werd de PD-1-antagonist stopgezet of hebben de patiënten verder een onderhoudstherapie met een PD-1-antagonist gekregen.^(1,8)

Bij analyse van de ziektevrije overleving zijn slechts twee evenementen geregistreerd bij de 66 patiënten van de observatiegroep en een evenement bij de 63 patiënten die een onderhoudstherapie kregen.^(1,8) Bij geen enkele patiënt zijn metastasen op afstand gedetecteerd. Na drie jaar bedroeg de ziektevrije overleving 96,4% in de observatiegroep en 98,2% in de andere groep. Het verschil was niet significant.⁽⁸⁾ Het grootste verschil betrof de immunologisch gemedieerde toxiciteit: 30,2% optreden of verergering van evenementen in de groep die een onderhoudstherapie kreeg, en 1,5% in de observatiegroep.

Volgens die studie zou stopzetting van de immunotherapie bij een aantal patiënten met een MSI-H/dMMR tumor bij wie een complete klinische remissie is verkregen, veilig zijn zodat je verdere bijwerkingen bij voortzetting van de behandeling kunt vermijden.^(1,8)

De NEOPRISM-CRC- studie heeft een neoadjuvante behandeling met pembrolizumab geëvalueerd bij patiënten met een plaatselijk gevorderde dMMR/MSI-H kanker. Het percentage complete pathologische respons bedroeg 59%. Na een mediane follow-up van 32,9 maanden is geen enkel recidief vastgesteld. Bij een kwart van de patiënten kon geen circulerend tumoraal DNA (ctDNA) meer worden gedetecteerd voor de tweede cyclus van pembrolizumab en bij 58% van de patiënten kon geen ctDNA meer worden gedetecteerd na de drie preoperatieve cycli. Dat zou erop kunnen wijzen dat de kinetiek van circulerend tumoraal DNA op termijn zou kunnen helpen uit te maken wat de optimale duur van de behandeling is en of chirurgie geïndiceerd is.^(1,9) 

Conclusies

ASCO 2026 bevestigt dat colorectale kanker een heterogene aandoening is en dat bepaling van biomarkers directe therapeutische implicaties heeft.⁽¹⁾ Gezien de resultaten van de BREAKWATER-studie is een combinatie van encorafenib, een EGFR-antagonist en chemotherapie op basis van 5-FU de eerstelijnstherapie bij een gemetastaseerde colorectale kanker met de BRAF V600E-mutatie. De aan- of afwezigheid van HER2 en MSI-H/dMMR bepalen mede de therapeutische volgorde en de optimale duur van de behandeling.^(1,3,4,6-9) De boodschap is dan ook: een snelle bepaling van het moleculaire profiel is essentieel geworden met het oog op een optimale behandeling.⁽¹⁾ 

>> Naar een presentatie van prof. Kristen K. Ciombor, Vanderbilt-Ingram Cancer Center, Verenigde Staten. 

Referenties: 
1.Ciombor KK. Highlights of the Year in Colorectal Cancer: Improving Patient Outcomes Through Optimization of Molecularly Selected Therapies. Gepresenteerd op: 2026 ASCO Annual Meeting; 1 juni, 2026; Chicago, IL. 
2. Tabernero J, Grothey A, Van Cutsem E, Yaeger R, Wasan H, Yoshino T, et al. Encorafenib plus cetuximab as a new standard of care for previously treated BRAF V600E-mutant metastatic colorectal cancer: updated survival results and subgroup analyses from the BEACON study. J Clin Oncol. 2021;39(4):273-284. doi:10.1200/JCO.20.02088. 
3. Elez E, Yoshino T, Shen L, et al. Encorafenib, cetuximab, and mFOLFOX6 in BRAF-mutated colorectal cancer. N Engl J Med. 2025;392(24):2425-2437. doi:10.1056/NEJMoa2501912. 
4. Kopetz S, Tabernero J, Lonardi S, Shen L, Wasan HS, Yoshino T, et al. A randomised study of encorafenib, cetuximab, and FOLFIRI versus FOLFIRI with or without bevacizumab in BRAF V600E-mutant colorectal cancer: BREAKWATER Cohort 3. Ann Oncol. Published online May 31, 2026. doi:10.1016/j.annonc.2026.04.017. 
5. National Comprehensive Cancer Network. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Colon Cancer. Version 2.2026. Plymouth Meeting, PA: National Comprehensive Cancer Network; 2026. 
6. Strickler JH, Cercek A, Siena S, André T, Ng K, Van Cutsem E, et al. Tucatinib plus trastuzumab for chemotherapy-refractory, HER2-positive, RAS wild-type metastatic colorectal cancer (MOUNTAINEER): final analysis. Nat Commun. 2026;17:1068. doi:10.1038/s41467-025-67824-z. 
7. Li J, Yuan Y, Liu T, et al. Phase 3 trial of trastuzumab rezetecan versus standard of care for chemotherapy-refractory, HER2-positive, advanced colorectal cancer. J Clin Oncol. 2026;44(16_suppl):3505. doi:10.1200/JCO.2026.44.16_suppl.3505. 
8. Gao X, Wang Q, Zhang Z, He F, et al. Observation versus maintenance PD-1 inhibitor therapy after clinical complete response in dMMR/MSI-H colorectal cancer managed with non-operative management: a multicentre cohort study. J Clin Oncol. 2026;44(16_suppl):3502. doi:10.1200/JCO.2026.44.16_suppl.3502. 
9. Jiang Y, Militello AM, Abbott C, Li B, Madrova M, Saunders M, et al. Neoadjuvant pembrolizumab stratified by tumor mutation burden in high-risk stage II-III dMMR/MSI colorectal cancer (NEOPRISM-CRC): perioperative ultrasensitive ctDNA monitoring and tumor-infiltrating TCR repertoire for treatment response prediction. Cancer Res. 2026;86(8_Suppl). doi:10.1158/1538-7445.AM2026-CT170.