Maak werk van centralisatie
Patiënten die lijden aan een zeldzame of complexe vorm van kanker zijn beter af in een gespecialiseerd centrum met voldoende expertise. Het klinkt logisch en dat is het ook. Dat werd onlangs nogmaals bevestigd in drie literatuurstudies van het Kankerregister die het zogenoemde volume-outcome-effect bevestigen: patiënten hebben een significant betere overlevingskans wanneer ze behandeld worden in ziekenhuizen met voldoende ervaring en expertise.
De cijfers spreken voor zich. Jaarlijks worden meer dan 1.100 Belgen getroffen door sarcomen. De vijfjaarsoverleving in gespecialiseerde centra in het Verenigd Koninkrijk bedraagt 62,8%, tegenover 42% in niet-gespecialiseerde ziekenhuizen. Bij bijnierkanker (jaarlijks iets minder dan honderd Belgische patiënten) tonen internationale studies aan dat operaties in gespecialiseerde centra leiden tot minder complicaties en betere overlevingskansen.
Een mooi voorbeeld van hoe centralisatie een groot voordeel biedt voor patiënten vinden we bij onze noorderburen. In Nederland is alle gespecialiseerde pediatrische oncologische zorg samengebracht in het Prinses Maxima Centrum in Utrecht. Uit heel Nederland komen kinderen met kanker naar dit ziekenhuis dat op hun maat is gebouwd.
'De best mogelijke zorg primeert op de afstand met thuis.'
Vaak wordt geschermd met de vraag van ouders om hun kind te laten behandelen in een ziekenhuis in de nabijheid van de eigen woonst. Hoewel steden als Groningen of Maastricht op een respectabele afstand liggen van Utrecht, blijken Nederlandse ouders daar geen punt van te maken. De best mogelijke zorg primeert op de afstand met thuis. In een gecompliceerd land als België lijkt het onmogelijk om alles in één oncologisch kindercentrum te centraliseren, maar twee (of eventueel drie) gespecialiseerde centra moet toch mogelijk zijn.
Wat geldt voor kinderen, geldt evenzeer voor de ruim 20.000 andere Belgen die jaarlijks geconfronteerd worden met een zeldzame of complexe vorm van kanker. Ook zij hebben recht op de best mogelijke zorg. Daarom de dringende oproep aan de overheid en aan alle betrokken actoren om werk te maken van de centralisatie van de gespecialiseerde oncologische zorg. De aanzet die de onafhankelijke expertencommissie eind vorig jaar gaf, gaat alvast in de goede richting. Nu komt het er op aan dat iedereen over de eigen schaduw durft te springen.