KB regelt zorgbeleid voor adolescenten en jongvolwassenen met kanker (AYA)
Een nieuw KB regelt overeenkomsten tussen het RIZIV en ziekenhuizen voor een kwaliteitsvol zorgbeleid voor adolescenten en jongvolwassenen met kanker (AYA).
Het Staatsblad van 20 november publiceert het KB van 8 november over de ontwikkeling en implementatie van een kwaliteitsvol en geharmoniseerd zorgbeleid voor adolescenten en jongvolwassenen met kanker (AYA).
Overeenkomsten met verplegingsinrichtingen
Onder de voorwaarden van dit besluit kunnen overeenkomsten worden gesloten tussen het Verzekeringscomité en verplegingsinrichtingen met het oog op de ontwikkeling en de implementatie van richtlijnen en aangepaste ondersteuning voor kwaliteitsvolle zorg, aangepast aan de specifieke noden en de levensfase van AYA (artikel 1).
Het doel van deze overeenkomsten is het bevorderen van een geharmoniseerde, kwaliteitsvolle en nodengerichte benadering van AYA-zorg, zodat iedere AYA toegang heeft tot aangepaste zorg, ongeacht de plaats waar hij of zij wordt behandeld of opgevolgd (artikel 2, § 1).
De overeenkomsten beogen het opzetten van samenwerkingen, zowel binnen ziekenhuizen als tussen verschillende ziekenhuizen onderling. Ze hebben tot doel de ontwikkeling en implementatie van richtlijnen te bevorderen, het delen van best practices te faciliteren en gerichte ondersteuning te bieden voor kwaliteitsvolle zorg afgestemd op de specifieke noden en de levensfase van AYA's met kanker. Daarnaast dragen de overeenkomsten bij tot het versterken van de samenwerking tussen verplegingsinrichtingen (artikel 2, § 3).
AYA-zorg
Voor de toepassing van dit besluit wordt AYA-zorg opgevat als een geïntegreerde, multidisciplinaire, op noden gerichte en leeftijdsspecifieke zorgaanpak voor AYA's met kanker, die zowel een medische als psychosociale zorgaanpak omvat en gericht is op:
de continuïteit en coördinatie tussen pediatrische en volwassenenzorg, in het bijzonder bij patiënten tussen 16 en 18 jaar en patiënten met een pediatrisch kankertype;
vroegtijdige opsporing en kwalitatieve diagnosestelling;
een multidisciplinaire en specifieke nodenbenadering bij diagnose, behandeling en opvolging op lange termijn;
regelmatige bevraging en evaluatie van de specifieke noden van de patiënt;
toegang tot klinische studies;
tijdige doorverwijzing naar een erkend centrum voor medisch begeleide voortplanting, met toegang tot cryopreservatie;
vroegtijdige genetische counseling, indien relevant;
psychosociale ondersteuning gedurende het volledige zorgtraject (artikel 2, § 3).
Twee types overeenkomsten
Overeenkomstig dit besluit kunnen twee types overeenkomsten worden afgesloten: een overeenkomst als AYA-kenniscentrum en een overeenkomst als AYA-implementatiecentrum (artikel 4).
Een AYA-kenniscentrum is een verplegingsinrichting die zich in het kader van de overeenkomst verbindt om in samenwerking met andere kenniscentra:
in te staan voor de opbouw en verdere ontwikkeling van expertise inzake AYA-zorg;
aanbevelingen inzake AYA-zorg en het AYA-zorgtraject uit te werken, te actualiseren en te valideren;
bij te dragen aan (inter)nationale beleidsaanbevelingen;
expertise en aanbevelingen te verspreiden naar de implementatiecentra en andere geïnteresseerde inrichtingen;
samen te werken met de eerste lijn;
patiëntenorganisaties en AYA-ervaringsdeskundigen te betrekken als cruciale partners in psychosociale ondersteuning en patiëntparticipatie;
bij te dragen aan overlegmomenten en initiatieven met alle stakeholders gericht op kennisdeling en wederzijds leren;
kwaliteitsopvolging van AYA-zorg op nationaal niveau via monitoring van indicatoren en dataverzameling mede te organiseren en te analyseren;
deel te nemen aan (inter)nationale onderzoeksprojecten voor AYA's (artikel 5).
Een AYA-implementatiecentrum is een verplegingsinrichting die zich in het kader van de overeenkomst verbindt:
de door de AYA-kenniscentra ontwikkelde en gevalideerde aanbevelingen inzake AYA-zorg binnen de eigen inrichting te implementeren en te toetsen in de praktijk;
de kwaliteit van de AYA-zorg binnen de eigen inrichting verder te ontwikkelen en te verbeteren op basis van de aanbevelingen;
actief deel te nemen aan overlegmomenten en initiatieven gericht op kennisdeling en samenwerking;
bij te dragen aan de registratie, monitoring en kwaliteitsopvolging van AYA-zorg, met inbegrip van rapportering aan het Belgisch Kankerregister;
mee te werken aan evaluaties en bevragingen die bijdragen aan de verdere ontwikkeling en verfijning van AYA-zorg.
Het KB treedt in werking op 30 november 2026.
Herman Nys, em. prof. medisch recht KU Leuven