Incontinentie in woonzorgcentra: een toolkit op maat

Een kwalitatieve studie, die o.a. is uitgevoerd in Belgische woonzorgcentra, heeft onderzocht of ouderen en mantelzorgers informatie nodig hebben over urine-incontinentie. Op grond daarvan hebben de onderzoekers een praktische toolkit opgesteld, die vrij toegankelijk is.

Urine-incontinentie is zeer frequent bij mensen die in een woonzorgcentrum verblijven: tot 70% van de bewoners. Toch krijgen die ouderen en hun mantelzorgers maar zelden informatie daarover. Dat komt doordat de routinezorg gericht is op taken en doordat er minder belang wordt gehecht aan een gestructureerde educatie gericht op de persoon. Vandaar het belang van deze studie, die overigens de 'Best in geriatrics/gerontology'-prijs heeft gekregen. De studie is gepresenteerd op het laatste jaarlijkse congres van de International Continence Society, dat van 6 tot 9 oktober heeft plaatsgevonden in Maastricht.

Studieopzet

Deze kwalitatieve, multicentrische studie is uitgevoerd in België (KULeuven), Canada en Spanje om na te gaan wat de noden en de voorkeuren van ouderen en hun mantelzorgers zijn qua educatie en om op grond daarvan een toolkit op te stellen. 38 personen hebben aan de studie deelgenomen: 23 bewoners, van wie er 19 urine-incontinentie hadden, en 15 mantelzorgers. De gegevens werden verzameld tijdens semidirectieve interviews en een focusgroep. De gesprekken werden woordelijk genoteerd met het oog op een thematische analyse en conventionele analyse van de inhoud.

Belangrijkste informatie

De onderzoekers hebben meerdere onderwerpen aangesneden. Wat blijkt daaruit? “Het beleid bij urine-incontinentie in woonzorgcentra wordt in sterke mate bepaald door de zorgroutines, de directe omgeving en organisatorische factoren en niet alleen door de incontinentie zelf”, aldus Javier Jerez-Roig, fysiotherapeut en vorser aan de Centrale Universiteit van Catalonië (Spanje). “Zowel de bewoners van woonzorgcentra als hun mantelzorgers geven de voorkeur aan praktische, waardige informatie, die gemakkelijk kan worden toegepast. De educatie moet kort zijn en gericht op de persoon en moet ruimte voorzien voor vragen en discussie.”

Vrij toegankelijke toolkit

Op grond van de studie hebben de onderzoekers een toolkit opgesteld, die mede wordt gefinancierd door de Europese Unie. De toolkit staat online en kan hier worden gedownload. Het (Engelstalige) document is bestemd voor de bewoners van woonzorgcentra, hun gezin en het verzorgend personeel. Doel: de geletterdheid over incontinentie verbeteren en concreet en pragmatisch uitleggen hoe je urine-incontinentie aanpakt. Een welkome educatieve tool, die echter de bestaande goede praktijken niet vervangt.